Köykent projesi kapsamında tasarlanan konut ve çevresinin sürdürülebilir kriterler açısından incelenmesi, Elazığ Sarıevler örneği

Sanayileşmeyle birlikte ortaya çıkan hızlı kentleşme olgusu ülkemizde de etkisini göstererek olumlu ve olumsuz sonuçlar doğurmuştur. Şehirlerde artan imkânlar kırdan kente göçü tetiklemiş, kırsalda tarımsal ve hayvancılık faaliyetlerinde azalmaya sebep olmuştur. Bunun yanı sıra çarpık kentleşme, çevre kirliliği, doğal kaynaklar tüketimi gibi negatif yansımalar da kendini göstermiştir. Şehirleşme faaliyetlerini kırsal kesimlere ulaştırarak devam etmekte olan göç dalgasının yönü değiştirilmeye ve kentte meydana gelen yoğunluk azaltılmaya çalışılmıştır. Türkiye'de 1980'lerde güvenlik kaygısı sebebiyle özellikle Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde yoğun göç yaşanmıştır. Güvenlik nedenlerinin yanı sıra kentleşme hızını düşürmek, bölgedeki kentlerde üretimi artırmak amacıyla tasarlanan köykent projesi hayata geçirilmiştir. Türkiye'nin en büyük göçebe aşireti olan Beritan Aşireti mensupları için, köykent projesi kapsamında, topluluğun yerleşik hayata geçmesi amacıyla çalışmalar başlatılmıştır. 1981 yılında Elazığ ve Diyarbakır yerleşiminde kalıcı konutlar inşa edilmiştir. Geçimini hayvancılık yaparak sağlayan aşiret mensupları için, Elazığ ili Cumhuriyet Mahallesi'nde Sarıevler olarak adlandırılan alana başvuruda bulunan 127 aile arasından seçilen 109 aile yerleştirilmiştir. Konutların yapıldığı dönemde şehir merkezinden uzakta kalan bölge, günümüzde merkezi alana dönüşüp artan yapılaşmayla değişmeye başlamıştır. Değişen bölge zamanla kullanıcıların ihtiyaçlarına cevap verememeye başlamıştır. Günümüzde, bölgede bulunan konutlar kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayamamaktadır. Bu çalışmada Sarıevler'deki konut ve çevrelerinin çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik düzeylerinin anlaşılabilmesi amacıyla, kullanıcılara anket çalışması uygulanarak elde edilen girdiler gözlem ve görüşmelerle desteklenmiştir. Anket verileri SPSS 26 programında analiz edilerek yorumlanmıştır. Alanı daha verimli bir şekilde tanımlayabilmek için konutlar ve çevresinin mimari çizimleri yapılarak okunmuştur. Bu çalışmadan elde edilecek veriler ile hazırlanacak olan yeni yapılanmada bölgenin gelişimine kültürel, sosyal ve ekonomik anlamda katkı sağlayacaktır. Ayrıca köykent projesiyle yapılmış olan projelerin geliştirilmesi ve kente dahil edilebilmesi yönünde ışık tutacaktır.