Koyun ve keçilerde baklagil ve buğdaygil samanlarının in vitro gerçek sindirilebilirliklerinin karşılaştırılması

Bu araştırmanın amacı, koyun ve keçi beslemede yaygın olarak kullanılan buğdaygil ve baklagil samanlarının in vitro gerçek sindirilebilirlik değerleri (IVTDYEM) ve hayvan türüne göre etkin kullanımını tespit etmektir. Araştırmada yem materyalini buğdaygil (arpa, buğday, yulaf ve tritikale) ve baklagil (bakla, nohut ve mercimek) samanları oluşturdu. Araştırma özel bir işletmede sağlıklı ve bir yaşın üzerindeki birer adet koyun ve keçi satın alınarak, aynı işletmedeki hayvanlar içinde 3 hafta beslenmeleri takip edilmiştir. Hayvanlara arpa otomatik yemliklerde ad libitum ve samanda yeterli miktarda sürekli önlerinde bulunacak şekilde tüketimine sunulmuştur. Yonca kuru otu ise hayvan başına yaklaşık 250 g olacak şekilde günlük olarak öğle saatinde önlerine konulmuştur. Hayvanlar Samsun Florya Mezbahanesinde kesilerek rumen sıvıları uygun koşullarda laboratuvara ulaştırılmıştır. Yemlerin in vitro gerçek sindirilebilirlik değerlerini belirlemek için Daisy inkübatörde 48 saat inkübe edilmiştir. Koyun (Grup 1) ve keçi (Grup 2) rumen sıvıları ayrı kavanozlara konularak her bir yem maddesi için dört tekrar olacak şekilde analizler gerçekleştirildi. Keçi rumen sıvısı kullanılan grupta (Grup 2) buğdaygil samanlarının (tritikale, buğday, arpa ve yulaf samanı) tamamında in vitro gerçek sindirilebilirlik değerleri (IVTDKM) koyun rumen sıvısı kullanılan gruba (Grup 1) göre istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (P<0.05). Yulaf samanının in vitro gerçek sindirilebilirlik değerleri diğer buğdaygil samanlarına göre daha yüksekti (P<0.05). Koyun ve keçi rumen sıvısı kullanımı nohut, bakla ve mercimek samanının in vitro gerçek sindirilebilirlik değerleri bakımından istatistiksel bir farklılık oluşturmamıştır. Baklagil samanları içerisinde en yüksek sindirilebilirlik bakla samanında tespit edilmiştir (P<0.05). Sonuç olarak, keçi rumen sıvısı kullanımı, düşük kalitedeki buğdaygil samanlarının in vitro gerçek sindirilebilirlikleri üzerinde koyun rumen sıvısı kullanımına göre daha etkili olmuştur. Bunun yanında, keçi rumen sıvısı kullanımında yulaf samanı diğer buğdaygil samanlarına göre daha iyi sindirilmiştir. Keçi rumen sıvısı kullanımı düşük kaliteki tritikale, buğday, arpa ve yulaf samanın in vitro gerçek sindirilebilirleri üzerinde daha etkili olması, hayvanlara aynı rasyon sunulmasına rağmen yem tercihleri ve buna bağlı oluşan rumendeki mikrobiatanın besin madde kullanımı ve metabolizmasından kaynaklanabilir. Bakla samanı diğer baklagil samanlarına göre daha yüksek in vitro gerçek sindirilebilirlik tespit edilirken, ancak farklı rumen sıvısı kullanımı karşılaştırıldığında aynı etkiyi göstermemiştir.