Kripto paraların vergilendirilmesi ve muhasebeleştirilmesinin incelenmesi: Bir araştırma

Ekonomik sistem içerisinde paranın, değişim aracı olması, değer ölçüsü olması, yatırım, tasarruf ve ekonomi politakası aracı olması gibi yerine getirmiş olduğu işlevleri nedeniyle para ticari ve teknolojik gelişmeler ışığında şekillenmektedir. Günümüzde dijitalleşmenin bir sonucu olarak her alanda kullanılmaya başlanan kripto paralar, ticari işlemlerde uluslararası bankalar ve tanınmış şirketler tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Kripto para işlemlerinde para veya değer transferi yapılırken aracı ortadan kalkmakta, kripto paraların güvenlikleri kriptolojik yöntemlerle sağlanmaktadır. Türkiye'de kripto paraların satışı, kullanımı ve madenciliği yasak olmamakla birlikte henüz kripto paraların para, emtia veya menkul kıymet olarak kabul edilebilecek şekilde yasal bir tanımı yapılmamıştır. Bu sebeple kripto paraların, vergilendirilmesi ve muhasebeleştirilmesi ile ilgili olarak Avrupa Birliği de dahil olmak üzere tam bir çerçeve yönetmelik ve kanun oluşturulmamıştır. Çalışmanın amacı kripto paraların genel yapısını incelemek, çeşitli kripto paraların özelliklerine değinmek ve kripto paraların herhangi bir yasal zemininin oluşmaması nedeni ile vergilendirme, muhasebeleştirme ve denetim işlemlerini değerlendirmektir. Bu doğrultuda Batı Akdeniz Bölgesinde faaliyette bulunan muhasebe meslek mensuplarına yönelik ankete dayalı bir araştırma yapılmıştır. Araştırma sonucunda; İl (Antalya), cinsiyet (erkek), yaş (genç yaşlar), deneyim (az deneyime) ve kripto para kullanımının (evet kullandım) farkındalık alt boyutunun önemli yordayıcıları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kripto para kullanımı değişkeninin olumsuz bakış alt boyutunun önemli yordayıcısı olduğu görülmektedir. Cinsiyet (Erkek) ve deneyim (Çok çalışan) değişkenlerinin vergi uygulamaları alt boyutunun önemli yordayıcısı olduğu görülmektedir. Kripto para kullanma deneyiminin olumlu bakış ve muhasebe entegrasyonu alt boyutlarının önemli yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deneyim ve kripto para kullanma deneyiminin muhasebe durum alt boyutunun önemli yordayıcıları olduğu görülmektedir.