Kripto varlıkların çevresel etkileri üzerine bir analiz

2008 yılında kripto paraların ilki olan Bitcoin, Bitcoinin blok zincir altyapısına sahip merkeziyetsiz yapısı ile devletlerin otoritelerini sarsabilecek takas yöntemi olarak gündem maddesi olmuştur. Bitcoinin yayınlanmasından birkaç yıl sonra popülerliği artarak finansal piyasalarda yerini almıştır. Aynı zamanda, bitcoine rakip olarak, bitcoinden daha hızlı, daha verimli ve daha çevreci olduğu iddialarıyla benzer altyapılara sahip Ethereum gibi diğer kripto para birimleri ortaya çıkmıştır. Yine de bitcoin, günümüzde halen kripto para piyasasının yarısından daha fazlasını oluşturmaktadır. Çevrecilik konusunda oldukça söz edilmesine rağmen, kripto paraların kullanımı ve üretimi için kullanılan elektrik tüketimi ve tüketimden kaynaklanan çevresel etkiler yeteri kadar gündemde yer almamaktadır. Küresel ısınmanın en büyük etkileyicilerinden biri olan karbondioksit emisyonu seviyesi her geçen gün artmaya devam etmektedir. Bu çalışmada kripto para birimlerinin üretim ve kullanım süreçlerinin doğrudan ya da dolaylı yoldan karbondioksit emisyonuna katkısı incelenecek, toplam enerji tüketimindeki yeri ile çevresel etkilerini araştırılacaktır. Bitcoin, İş Kanıtı (Proof of Work) olarak adlandırılan kripto para madencilik sistemi ile çalışmakta ve diğer kripto paralar ile kıyaslandığında daha çok enerji tüketimine sahiptir. Ethereum gibi Hisse Kanıtı (Proof of Work) olarak adlandırılan daha verimli ve az enerji tüketen altyapılara sahip kripto paralar bulunmasına rağmen, Bitcoin halen kripto para piyasasında büyük role sahiptir. Bu nedenle, kripto paraların çevresel etkileri gündemde olmaya devam etmektedir. Driscoll-Kraay tahmincisi ile yapılan analizin bulgulara göre, enerji tüketimi, bitcoin işlem hacmi ve direkt yabancı yatırımların karbondioksit emisyonu üzerinde istatistiki olarak anlamlı ve pozitif bir etkisi vardır. Yenilenebilir enerji tüketiminin karbondioksit emisyonu üzerinde istatistiki olarak anlamlı ve negatif bir etkisi vardır. Bitcoin işlem hacmi ve birincil enerji tüketiminin birlikte değerlendirildiği etkileşim katsayısı sonucuna göre, bu iki Bitcoin işlem hacmi ve birincil enerji tüketimi değişkenleri, karbondioksit emisyonları üzerinde marjinal etkisini azalttığı yönünde negatif ve istatistiki olarak anlamlı etkisi vardır. Anahtar Kelimeler: Kripto Varlıklar, Enerji Tüketimi, Çevresel Sürdürülebilirlik, Driscoll-Kraay Tahmincisi, Panel Veri.