Kritik boyut kemik defektlerinde ozon ve propolisin iyileşme üzerine olan etkilerinin incelenmesi

Amaç: Bu çalışmada ozon ve propolisin, kritik boyut kemik defektlerinde kemik iyileşmesi üzerine olan etkilerini ve kemik iyileşmesinde görev aldıkları bilinen osteopontin ve osteonektin immünlokalizasyonu ve ekspresyonu üzerine olan etkilerini, histolojik ve moleküler düzeyde ortaya koymak amaçlanmıştır. Gereç - Yöntem: Dicle Üniversitesi Sağlık Bilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde şubat 2016-2017 tarihleri arasında 56 adet Sprague-Dawley cinsi ortalama 350 gr ağırlığında yetişkin erkek rat üzerinde yapılmıştır. Çalışmada her grupta 7 adet olmak üzere toplam 56 adet yetişkin erkek rat kullanılmıştır. Çalışmamız toplam 4 gruptan oluşturulmuştur ; kontrol grubu, topikal ozon grubu(O), topikal ozon ile sistemik propolis'in birlikte uygulandığı grup (O+PO), sistemik propolis grubu(PO) . Her gruptan 7 rat 4. hafta sonunda, gruptaki diğer 7 rat ise 6. hafta sonunda sakrifiye edilerek, çıkarılan dokular fiksatif solüsyon içinde histolojik ve immünohistokimyasal olarak incelemeye tabi tutulmuştur. Elde edilen sonuçların istatistiksel yazılım paketi SPSS 23 (Statistical Package for the Social Sciences – IBM®) kullanılarak analizi yapıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmada yapılan analizler sonucunda, 4. hafta Kontrol grubunun Rat SPARC ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerlerin ortalamaları 1,29 bulundu. 6. hafta kontrol grubunun Rat-SPARC ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması 1,57 ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması ise 1,43 bulundu. 4. hafta ozon grubunun Rat SPARC ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması 2,57 ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerlerin ortalamaları 2,43 bulundu. 6. hafta ozon grubunun Rat-SPARC ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması 2,86 ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması ise 2,71 bulundu. 4. hafta ozon+propolis grubunun Rat-SPARC ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerlerin ortalamaları 2,29 bulundu. 6. hafta ozon+propolis grubunun Rat-SPARC ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması ise 2,86 bulundu. 4. hafta propolis grubunun Rat-SPARC ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerlerin ortalamaları 2,43 bulundu. 6. hafta propolis grubunun Rat-SPARC ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması 2,86 ve Rat-OPN ekspresyon gücüne ait değerinin ortalaması ise 2,71 bulundu. Osteonektin immün reaksiyonunu saptamak için boyanan kesitlerde, 4. ve 6. haftada haftada sakrifiye edilen ratların greft alanındaki osteonektin boyanma yoğunluğu incelendiğinde; kontrol grubunda az düzeyde immün reaksiyon izlenmiş iken, ozon ,ozon+propolis ve propolis uygulanan gruplarda orta düzeylerde immün reaksiyon saptanmıştır. Deney grupları olan ozon uygulanan, ozon+propolis uygulanan ve propolis uygulanan grupların kontrol grubu ile karşılaştırılmasında anlamlı derecede artmış bir immün reaksiyon gösterdikleri saptanmıştır. Deney grupları olan Ozon uygulanan,ozon+propolis uygulanan ve propolis uygulanan gruplar kendi aralarında karşılaştırıldıklarında, istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Osteopontin immün reaksiyonunu saptamak için boyanan kesitlerde, 4. ve 6. haftada haftada sakrifiye edilen ratların greft alanındaki osteonektin boyanma yoğunluğu incelendiğinde;4. haftada kontrol grubunda az düzeyde bir immün reaksiyon izlenmiş iken, ozon, ozon+propolis ve propolis uygulanan gruplarda orta düzeyde immün reaksiyon saptanmıştır. Bunun yanı sıra 6. haftada ozon ve propolis+ozon uygulanan gruplarda güçlüye yakın düzeylerde immün reaksiyon saptanmıştır.Hem 4. hem 6. haftada deney grupları olan ozon uygulanan, ozon+propolis uygulanan ve propolis uygulanan grupların kontrol grubu ile karşılaştırılmasında anlamlı derecede artmış bir immün reaksiyon gösterdikleri saptanmıştır. Bununla birlikte deney grupları olan Ozon uygulanan, ozon+propolis uygulanan ve propolis uygulanan gruplar kendi aralarında karşılaştırıldıklarında, istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Sonuç: Çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuçlara göre ozon ve propolisin kemik iyileşmesini olumlu etkilediği görüldü. Ozon ve propolisin kemik yapımını olumlu etkilediği ve kemik yıkımını azalttığı görüldü. Ancak bu özelliklerinin daha iyi anlaşılabilmesi için daha ileri düzeyde araştırmalara ihtiyaç vardır.