Kırıkkale yöresi Anadolu karaçamı (Pinus nigra subsp. pallasiana) ve toros sediri (Cedrus libani A. Rich.) ağaçlandırma sahalarında malçlamanın bazı morfolojik ve fizyolojik fidan özelliklerine etkisi

Bu çalışma, Kırıkkale yöresinde tesis edilen Anadolu karaçamı (Pinus nigra subsp. pallasiana) ve Toros sediri (Cedrus libani A. Rich.) ağaçlandırma sahalarında uygulanan farklı malçlama yöntemlerinin (kontrol, organik malç, naylon malç) fidanların bazı morfolojik ve fizyolojik özellikleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada morfolojik özelliklerden fidan çapı, boyu ve yaşama yüzdesi; fizyolojik özelliklerden ise şafak öncesi su potansiyeli (Ψpd), gün ortası su potansiyeli (Ψmd) ve fotosentetik verimlilik (Fv/Fm) parametreleri değerlendirilmiştir. Çalışma, 2023 yılı vejetasyon dönemi boyunca yürütülmüş ve meteorolojik veriler uzun yıllar ortalamalarıyla karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, malçlama uygulamalarının kurak ve yarı kurak koşullarda fidan gelişimini olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Morfolojik sonuçlara göre, Anadolu karaçamında çap ve boy gelişiminde uygulamalar arasında anlamlı fark bulunmamış, yaşama yüzdesi en yüksek %60.95 ile naylon malçta elde edilmiştir. Toros sedirinde ise naylon ve organik malç çap gelişiminde anlamlı artış sağlamış, yaşama yüzdesi naylon ve organik malç uygulamalarında %90'ın üzerine çıkmıştır. Fizyolojik bulgulara göre, şafak öncesi su potansiyeli (Ψpd) her iki türde de malçlamadan olumlu etkilenmiş; naylon malç uygulaması karaçamda –8.5 bar, sedirde ise –6.5 bar seviyelerinde daha yüksek değerler sağlamıştır. Gün ortası su potansiyeli (Ψmd) açısından karaçamda anlamlı fark görülmezken, sedirde naylon malç temmuz ayında değerleri –18 bar'dan –14,5 bar düzeyine yükselterek su stresini azaltmada daha etkili olmuştur. Fotosentetik verimlilik (Fv/Fm) sonuçlarında ise karaçamda naylon malç ağustos ayında değeri 0.720'ye çıkarmış, sedirde ise organik malç temmuz ayında 0.740 ile en yüksek değeri sağlamıştır. Sonuç olarak, malçlamanın ağaçlandırma çalışmalarında özellikle kurak ve yarı kurak koşullarda fidanların yaşama başarısını artıran ve fizyolojik dayanıklılığını destekleyen önemli bir uygulama olduğu söylenebilir. Ayrıca malçlama, fidanların yaşama başarısını artıran ve ağaçlandırma çalışmalarının başarısına katkı sağlayan etkili bir silvikültürel tedbir olarak uygulamada önem taşımaktadır.