Kronik bakır maruziyetinin kuproptoz yolağı üzerine etkileri

Amaç: Bakır çok düşük dozlarda bile toksik etkiler sergileyebilen bir ağır metal olduğundan ötürü, maruz kalındığı takdirde olumsuz sonuçlar meydana gelebilir. Redoks aktif özellikleri sayesinde reaktif oksijen türleri oluşturma kapasitesi bakır için bilinen toksisite mekanizmasıdır. Kuproptoz hücre ölüm yolağında hücre içinde artan bakır konsantrasyonlarının hücreleri ölüme sevk ettiği düşünüldüğünde, bakır maruziyeti ile kuproptoz yolağı arasındaki ilişkinin mevcutiyetinden söz edilebilir. Bu kapsamda, bu çalışmada kronik bakır maruziyetinin kuproptoz yolağı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Çalışmanın amacı doğrultusunda bir bakır madeninde çalışmış/çalışan 26 birey ve herhangi bir ağır metal maruziyet geçmişi bulunmayan 26 birey çalışmaya dahil edildi. Bireylerin serumlarında kuproptoz ile ilişkisi kanıtlanmış FDX1 ve SLC31A1 genlerinin ifade düzeyleri qPCR ile araştırıldı. Gen ifade düzeyleri kontrol grubu ve maruziyet grubu arasında istatistiksel analizlerle karşılaştırıldı ve demografik özellikler açısından karşılaştırmalar yapıldı. İki gen arasındaki ilişki korelasyon analizleri ile değerlendirildi. Bulgular: Yapılan analizler sonucunda FDX1 ifade düzeylerinin kontrol grubunda anlamlı düzeyde arttığı görüldü (p<0,05). SLC31A1 ifade düzeyleri ise kontrol grubuna kıyasla maruziyet grubunda yüksek bulundu fakat bu değer istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Yaş, sigara ve maruziyet süresi parametreleri gen ifade düzeylerini anlamlı ölçüde etkilemedi (p>0,05). Maruziyet grubu özelinde FDX1 ve SLC31A1 ifade düzeyleri arasındaki ilişkiye bakıldığında, iki gen arasında pozitif yönde orta düzeyde korelasyon saptandı ve bu değer anlamlılık değerine oldukça yakındı (p=0,055). Sonuç: Yapılan değerlendirmeler sonucunda kronik bakır maruziyetinin kuproptoz yolağı üzerine bir etkisinin olmadığı ve FDX1 ve SLC31A1 genlerinin kronik bakır maruziyetinin tespiti için güvenilir biyobelirteçler olmadıkları sonucuna ulaşıldı. Bu sonuçların bu alanda yapılacak çalışmalar için bir fikir niteliğinde olduğu değerlendirildi.