Kronik böbrek hastalığında hemoglobin değişkenliği ile oksidatif stres ve inflamasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi

Kronik böbrek hastalarında (KBH) morbidite ve mortalinenin en önemli sebebi kardiyovasküler hastalıklardır (KVH). Bu hastalarda sık görülen anemi, kardiyovasküler morbidite ve mortalite artışının önemli sebeplerindendir. Aneminin yanı sıra diyaliz hastalarında sık görülen hemoglobin (Hg) değişkenliğinin de morbidite, hastaneye yatış ve mortalitede artışa sebep olduğu gösterilmiştir. Ancak bunun mekanizması halen açıklanamamıştır.Üremik hastalarda artmış oksidatif stres ve inflamasyonla, kardiyovasküler hastalık ilişkisi tanımlanmıştır. Bunun yanı sıra artmış oksidatif stres ve inflamasyonun Hg değişkenliğinin de önemli bir sebebi olduğu bilinmektedir. Bu anormalliklerin Hg değişkenliğine sebep olurken aynı zamanda bu hastalarda görülen morbidite ve mortalite artışı ile ilişkili olması da olasıdır. Bu bağlamda çalışmamızda farklı Hg seyri olan hastalarda prooksidan (miyeloperoksidaz (MPO), nitrotirozin (NTY)), antioksidan (Total antioksidan kapasite (TAK)), inflamasyon (Interlökin-6 (IL-6), Hs-CRP), prokoagülan (Plazminojen aktivatör inhibitör tip 1 (PAI-1) aktivite) düzeylerinin incelenmesi planlandı.Bu konuda daha önce yapılan çalışmalara uygun olarak hemodiyaliz hastaları (n=114) son 6 aylık süredeki Hg seyrine göre 6 farklı gruba ayrıldı. Ayrıca bu gruba demografik ve klinik olarak uygun kontrol grubu (n=30) oluşturuldu.Grup 1 (n=10); Hg düzeyi devamlı 11 gr/dl altında olan hastalar, grup 2 (n=32); Hg düzeyi zaman zaman 11-12 gr/dl arasında zaman zaman da 11 gr/dl altında olan grup (alt limite yakın değişkenlik gösteren grup), grup 3 (n=19); Hg düzeyi 11-12 gr/dl arasında olan grup, grup 4 (n=15); Hg düzeyi zaman zaman 11-12 gr/dl arasında zaman zaman da 12 gr/dl üzerinde olan grup (üst limite yakın değişkenlik gösteren grup), grup 5 (n=26); Hg düzeyi geniş değişkenlik gösteren hastalar, grup 6 (n=12); Hg düzeyi devamlı 12 gr/dl üzerinde olan grup olarak tanımlandı.Diyaliz hastalarında ortalama prooksidan (MPO, NTY)(p<0.005), inflamasyon (IL-6, Hs-CRP)(p<0.01) ve prokoagülan (PAI-1 aktivite)(p<0.005) düzeyi kontrol grubuna göre yüksekken antioksidan (TAK) düzeyi düşüktü (p<0.01). Prooksidan, inflamasyon ve prokoagülan aktivite düzeyi grup 1'de (anemik) en yüksek iken, grup 6'da (Hg>12 gr/dl) en düşük bulundu (p<0.005). TAK ise anemik grupta en düşük, Hg normal grupta en yüksek saptandı. Hg düzeyi 11-12 gr/dl arasında olan stabil grup (grup 3), bu parametreler açısından morbidite ve mortalitenin en düşük olduğu bilinen Hg düzeyi normal gruba (grup 6) en fazla benzerdi.Grup 5'de (geniş dalgalanma gösteren hastalar) yine bu parametreler açısından morbidite ve mortalitenin en yüksek olduğu bilinen grup 1'e (anemik hastalar) benzerlik göstermekte idi. Bütün gruplarda bu parametrelerle eritropoietin (EPO) ve demir dozu ile herhangi bir korelasyon yoktu (p>0.05)Üremik hastalarda kardiyovasküler morbidite ve mortalite ile ilişkili, oksidatif stres, artmış inflamasyon ve prokoagülan aktivitenin, daha önceki çalışmalarda morbidite ve mortalite artışının gösterildiği değişken Hg seyri olan hastalarda da yüksek saptanması, muhtemel patogenetik bir ilişki olasılığını göstermektedir. Bu konunun netleşmesi adına uzun izlem süresi olan prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.