Kronik böbrek yetersizliği tanısı alan çocuk hastalarımızın ilk başvuru anındaki klinik ve laboratuar özellikleri

Giriş ve Amaç: Çocukluk çağında kronik böbrek yetersizliği (KBY) önemli bir sosyal ve ekonomik sorun oluşturmaktadır. Primer renal hastalıklar yaşa ve coğrafi bölgelere göre değişiklik göstermektedir. Çocuklarda, konjenital yapısal anomaliler ve herediter nefropatiler KBY etyolojisinde önemli yer tutmaktadır. Son dönem böbrek yetersizliğine (SDBY) yol açan faktörlerin belirlenmesi, önlenebilir ve tedavi edilebilir bozuklukların erken tanısı ve transplantasyon sonrası tekrar etmesi nedeniyle özel tedavi gerektiren hastalıkların saptanması yönünden çok önemlidir. Çalışmamızda KBY'li çocuklarda bölgemizde tanı gecikmesi olup olmadığı ve ilk tanı yaşı, hastalığın süresi, laboratuar bulguları, görüntüleme bulguları, tansiyon değerleri, büyüme gelişme gerilikleri değerlendirildi.Olgular ve Yöntemler: Çalışmaya KBY tanısı almış 50 olgu alındı ve olguların dosyaları geriye dönüşlü olarak incelendi. Takip kartları ve dosyalarından, olguların tanı yaşı, boy, ağırlık, boy ve ağırlık persantilleri, tansiyon değerleri, laboratuar ve renal USG bulguları kronik böbrek yetmezliği süresi ve etyolojileri ele alındı.Bulgular: Çalışmamızda 2004-2009 yılları arasında KBY tanısı almış 26'sı kız (% 52) ve 24'ü ise (% 48) erkek 50 kronik böbrek yetmezliği olgusu incelendi. KBY hastalarının yaşları 1-16 yaş arasında olup, ortalama yaş 10,07±4.4 yıl arasındaydı. Türkiye'de pediatrik KBY olgularında en sık görülen etyoloji, ürolojik nedenler ve kronik glomeruler hastalıktır. Çalışmamızda ise KBY hastalarında en sık görülen etyolojik neden kız ve erkeklerde en sık etyoloji bilinmezken, 2.sıklıkta kızlarda VUR, erkeklerde ise nörojen mesane ve nefrolitiazis eşit sıklıkta olduğu görüldü. Yaptığımız çalışmada 50 hastadan 5 yaş ve altı 11 hasta, 5 yaş üstü ise 39 hasta mevcuttu. 5 yaş üstü hastaların 16'sı erkek, 23'ü ise kızlardan oluşuyordu. İlk başvuruda hastaların 34'ünde (%68) GFR<30 ml/dk/1.73 m2'di. (Evre 4, 5). İlk başvurudaki ortalama GFR 22.6±13.9 idi.Sonuçlar: Etyolojide yer alan hastalıklar, KBY veya SDBY izlem ve sonuçlarına göre farklılık göstermektedir. Çocukluk yaşlarındaki KBY'lerin çoğu erişkin yaşlarda SDBY'ne ulaştığı için çocukluk çağı SDBY'nin görülme sıklığına dayalı araştırmalar, çocuklardaki KBY nedenlerini tam ve doğru olarak ortaya koyamamaktadır. Bu nedenle çocukluk çağında SDBY üzerinde yapılan araştırmalara dayalı olarak KBY etyolojik nedenlerini belirlemek bizi doğru sonuçlara götürememektedir. Ayrıca KBY etyolojisinde yer alan hastalıklar hastanın yaşı, coğrafik bölge ve ülke ekonomisi ile sağlık politikalarına göre değişmektedir. Çocukluk çağı KBY'de renal replasman tedavi programlarının düzenlenmesi amacıyla düzenli olarak etyolojik ve epidemiyolojik çalışmalar yapılmalıdır. Bu çalışmalarla KBY etyolojisinde önlenebilir nedenlerin azalması sağlayanacaktır. Hastalarımızda KBY tanısının gecikmesinde önemli nedenlerden biri, risk grubuna giren olguların izleminin sosyal ya da kişisel nedenlerle yetersiz oluşudur. Hastaların izleminin bir pediatrist ya da birinci derecede sağlık hizmeti verilen merkezlerde takip edilmiyor olması, ilk tanı yaşının gecikmesinin önemli nedenlerindendir.Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı, Epidemiyoloji, Etyoloji, Glomerüler Filtrasyon Hızı, Kronik böbrek yetmezliği