Kronik hipertansiyonu olan çocuklarda erken kardiyak hasar göstergesi olarak nabız dalga hızının yeri

Giriş Çocuk ve adölesanlarda HT prevalansında son yıllarda ciddi bir artış görülmektedir. Kan basıncı yüksekliği, çocukluktan erişkinliğe kadar uzanma eğilimindedir. Çocukluk çağındaki HT, artan prevalansı nedeniyle son on yıl içinde geniş çapta araştırılan bir konu haline gelmiştir. Hafif yüksek kan basıncının bile damarlar, kalp, beyin, böbrek ve retina gibi hedef organlar üzerinde olumsuz bir etkisi vardır. Özellikle çocuklarda HT'ye bağlı subklinik uç organ hasarının değerlendirilmesi, gelecekteki kardiyovasküler hastalıkları önlemek için yararlıdır. Yüksek riskli popülasyonların erken yaşlarda tanınması, hedef organ hasarının azaltılması için bir fırsat sağlayabilir. Bu çalışmada, kronik hipertansiyonu olan çocuklarda, arteriyel sertlik ölçümü ile EKO ölçümleri arasındaki ilişkiyi çalışmayı amaçladık. Ayrıca, bu hastalarda hedef organ hasarı olarak kardiyak etkilenmenin, kolay ve noninvazif olan arteriyel sertlik ölçümü ile tespit edilip edilemeyeceğini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler 1 Aralık 2018 ile 1 Aralık 2019 tarihleri arasında ADÜ çocuk nefroloji polikliniğine, kronik HT tanısı (en az 3 aydır hipertansiyonu olan) ile başvuran veya izlenmekte olan, 5-18 yaş arası çocuklar ile aynı yaş ve cinsiyette sağlıklı çocuklar çalışmaya alındı. Çocuklar; kronik HT tanısı olan (n=80) ve herhangi bir kronik hastalığı olmayanlar (n=38) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Arteriyel sertlik değerlendirmesi için ossilometrik yöntemle Mobil-O-graph cihazı ile çalışmaya alınan tüm çocukların ölçümleri yapıldı. Tüm katılımcılardan, 12 saatlik açlık sonrası kan alınarak serum tip 1 prokollajen karboksiterminal propeptit (T1PKTP) düzeyi bakıldı. Ayrıca, her katılımcının Ekokardiyografi (EKO) cihazı ile sol ventrikül kitle indeksi (SVKİ), karotis intima media kalınlığı (KİMK) ve miyokardiyal global strain değerleri ölçüldü. Her çocuk için veri takip formu dolduruldu. Bulgular Çalışmamızda, demografik verilerden sadece VA ve VKİ değerleri, HT grubunda kontrol grubuna göre anlamlı yüksek saptandı. Arteriyel sertlik ölçümlerinden birçok parametre (NDH, periferik SKB/DKB, OAB, merkezi SKB/DKB, NB ve KO), hipertansiyon grubunda kontrol grubuna göre anlamlı yüksek saptandı. Ancak, arteriyel sertlik parametrelerinden augmentasyon indeksi, augmentasyon basıncı, yansıtma büyüklüğü açısından gruplar arasında herhangi bir anlamlı fark saptanmadı. Ayrıca çalışmamızda, hipertansiyon ve kontrol grubunda; periferik SKB merkezi SKB'ye göre merkezi DKB ise periferik DKB'ye göre anlamlı yüksek saptandı. Hipertansiyon grubunda, EKO ölçümlerinden birçok parametre (KİMK, SVKİ, SVdsİVSK ve SVdsADK) kontrol grubuna göre anlamlı yüksek saptandı. Ayrıca, arteriyel sertlik ölçümlerinden; NDH ile EKO parametrelerinden karotis intima media kalınlığı, sol ventrikül kitle indeksi, sol ventrikül diyastol sonu intraventriküler septum kalınlığı, sol ventrikül diyastol sonu çapı ve sol ventrikül diyastol sonu arka duvar kalınlığı arasında pozitif korelasyon saptandı. Ancak, kontrol grubunda bu parametreler arasında, herhangi bir anlamlı ilişki saptanmadı. Ayrıca, Speckle Tracking EKO ile ölçülen endokardiyal global strain, miyokardiyal global strain, epikardiyal global strain ve ELİSA yöntemiyle çalışılan serum T1PKTP düzeyi açısından gruplar arası anlamlı fark saptanmadı. Sonuç Klinikte, pratik ve noninvazif kullanılan arteriyel sertlik değerlendirmesinin ve ölçülen NDH'nin, hipertansiyonu olan çocuklarda damar yapısı hakkında bilgi veren önemli bir değerlendirme olduğunu düşünüyoruz. Ayrıca AS-NDH ölçümünün, çocuklarda hipertansiyonun erken döneminde bile hedef organ hasarı olarak kalpte etkilenmeyi göstermek için kullanılabileceğini düşünüyoruz. Bu konuda, çok merkezli ve geniş kapsamlı çalışmaların yapılması gerekmektedir.