Kronik nörolojik hastalığı olan çocuklarda vitamin D eksikliğinin görülme sıklığı ve gelişimi üzerine etkili olan faktörler

ÖZETVitamin D yetersizliği ve rikets, esas olarak büyüyen organizmada kemik dokunun yetersiz mineralizasyonuna neden olan metabolik kemik hastalığıdır. Vitamin D'nin en önemli fizyolojik fonksiyonu; bağırsaktan kalsiyum ve fosfor emilimini sağlayarak, paratiroid hormon ile birlikte kalsiyum/fosfor düzeyini normal fizyolojik aralıkta tutmak ve en uygun kemik mineralizasyonu, metabolik ve nöromuskuler fonksiyonu sağlamaktır.Serebral palsi, konvulziv bozukluklar, spina bifida, miyopatiler gibi nörolojik ve nöromuskuler hastalıklarda hareket kısıtlılığı, azalmış güneş ışığı, çiğneme ve yutma fonksiyonlarının bozulmasına bağlı olarak oluşan beslenme bozuklukları, kalsiyum alımının azalması, antikonvulzan kullanımı çocukluk yaş grubunda vitamin D eksikliği ve osteopeniye neden olmaktadır.Bu çalışmada kronik nörolojik hastalığı olan çocuklarda vitamin D eksikliğinin görülme sıklığı ve gelişimi üzerine etkili olan faktörleri araştırmak amaçlandı. Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Kliniğine başvuran 1-18 yaş arasındaki kronik nörolojik problemi olan 100 çocuk hasta çalışma grubunu ve tamamen sağlıklı 30 çocuk ise kontrol grubunu oluşturdu. Çalışma Haziran 2010-Aralık 2011 yıllarını kapsadı. Hasta grubunun 45 (%41,6)'i kız, 63 (%58,4)'ü erkekti. Kontrol grubunun 16 (%53,3)'sı kız, 14 (%46,7)'ü erkekti. Hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla vitamin D düzeyleri düşük ve PTH düzeyleri yüksek bulundu. Serum 25(OH)D3 düzeyi 20 ng/ml altında olanlar vitamin D eksikliği; 21 ile 30 ng/ml arası olan olgular ise vitamin D yetersizliği olarak kabul edildi. Kontrol grubunun 21 (%70)'inde vitamin D düzeyi 21-30 ng/ml, 9 (%30)'unda 31 ng/ml ve üzerinde bulundu. Hasta grubunun 83 (%76,9)'ünde vitamin D düzeyi 20 ng/ml' nin altında, 17 (%15,7)'sinde 21-30 ng/ml, 8 (%7,4)'inde 31 ng/ml ve üzerinde bulundu.Kontrol grubunda raşitizm saptanmazken hasta grubunda 108 hastanın 9 (%8,3)'unda evre-1 rikets, 6 (%5,6)'sında evre-2 rikets, 2 (%1,9)'sinde evre-3 rikets saptandı.Sonuç olarak kronik nörolojik problemi olan, antikonvulzan alan, yeterli beslenemeyen, günlük kalsiyum alımı yetersiz olan hastalarda serum vitamin D düzeyinin düşük olduğunu göstermiştir. Bu hastalara profilaktik vitamin D başlanmalıdır.Anahtar kelimeler: Kronik nörolojik hastalıklar, vitamin D, parathyroid hormone, rikets, profilaksi.