Kırsal ve kentsel kesimde yaşayan adolesanların beslenme durumu ve diyete bağlı kardiyovasküler risk faktörlerinin değerlendirilmesi

Kırsal ve kentsel kesimde yaşayan adolesanların beslenme durumu ve diyete bağlı kardiyovasküler risk faktörlerinin değerlendirilmesi amacıyla planlanıp yürütülen bu araştırmaya, Kırşehir ili merkez ve Çiçekdağı ilçesi Boğazevci kasabasında bulunan iki ilköğretim okulunda öğrenim gören 11-13 yaş arası 99 erkek, 83 kız, toplam 182 adolesan alınmıştır. Adolesanların vücut ağırlığı, boy uzunluğu, üst orta kol çevresi, bel ve kalça çevreleri ile triseps, biseps, subskapular ve suprailiak deri kıvrım kalınlıkları ölçülmüş, BKİ ve vücut yağ miktarı hesaplanmıştır. Ayrıca adolesanların besin tüketimi, fiziksel aktivite düzeyi ve bazı özelliklerini saptamak için soru kağıdı uygulanmış, diyet bağlı kardiyovasküler risk faktörleri incelenmiştir. Kırşehir ili merkez kentsel kesim (n:91), Çiçekdağı ilçesi Boğazevci kasabası da kırsal kesim olarak (n:91) alınmıştır. Vücut yağ miktarı kırsal ve kentsel kesimde sırasıyla erkeklerde %26.2±3.8, %32.1±4.7; kızlarda %32.5±11.8, %35.3±4.8'dir. Kentsel kesimde yaşayan adolesanlarda vücut ağırlığı, BKİ, üst ota kol çevresi, triseps, biseps, subskapular ve suprailiak deri kıvrım kalınlıkları, bel ve kalça çevreleri kırsal kesimde yaşayan adolesanlara göre yüksektir. Kentsel kesimde toplu ve obez olma sıklıkları kırsal kesime göre yüksek, zayıf olma sıklıkları da düşük bulunmuştur (p<0.05). Kırsal kesimde yaşayan adolesanlar, kentsel kesimde yaşayanlara göre daha aktiftirler, özellikle hafta sonu oturarak yapılan aktivitelere harcanan süre kentsel kesimde yaşayan erkek ve kız adolesanlarda kırsal kesime göre daha fazladır. Diyetle alınan günlük enerji miktarı, hayvansal kaynaklı protein, vitamin B1, B2, C, kalsiyum, magnezyum, demir ve çinko alımı kentsel kesimde yaşayan erkek ve kız adolesanlarda, kırsal kesime göre fazla bulunmuştur (p<0.05). Vitamin B12 hariç enerji ve besin ögeleri yetersizlikleri kırsal kesimde, kentsel kesimde yaşayan adolesanlara göre daha fazladır. Adolesanlarda diyete bağlı kardiyovasküler risk faktörleri yüksektir, özellikle kırsal kesimde toplam yağ, doymuş yağ asidi ve kolesterol alımı kentsel kesime göre, tekli doymamış yağ asitleri alımı da kentsel kesimde kırsal kesime göre daha fazladır. Kırsal kesim başta olmak üzere, tüm adolesanların yeterli ve dengeli beslenmeleri sağlanmalıdır. Özellikle yağ, posa, vitamin ve mineral alımlarının değerlendirilerek, okullarda beslenme programlarının desteklenmesi önerilmelidir.Anahtar Kelimeler: Adolesan, Beslenme, Kardiyovasküler risk faktörleri, Kırsal, Kentsel