Küçük ölçekli yapılar için yapı bilgi modelleme (YBM) tabanlı yapımsüreci (4D) ve maliyeti (5D) tahmini: Bir vaka çalışması

Günümüz mimarlık, mühendislik ve inşaat (AEC) sektörlerinde yapım süreci ve maliyeti optimizasyonu, ulaşılması hedeflenen bir ideali yansıtmaktadır. Güvenilir metraj verilerinin elde edilmesi hedefe ulaşmak için gerekli ilk adımdır. Yapı Bilgi Modelleme (YBM); nesne tabanlı çalışması, öznitelik verilerinin eklenebilmesi vb. özellikleriyle geleneksel yöntemler ve aynı prensiplerle mimari çizim temsilleri oluşturan Bilgisayar Destekli Tasarım (BDT) sistemleri yerine tercih edilmektedir. Ancak YBM yazılımları yapım yönetimine bulunduğu önemli katkılara rağmen; iklim koşulları, konum özellikleri ve yapı türü/büyüklüğü farklılıklarına uyum sağlamakta hâlâ yetersiz kalmaktadır. Ayrıca öznitelik verileriyle tasarım evresinde gerçekleştirilen yapım süreci ve maliyeti tahminleri güçlenmiş olsa da yapım yönetimi tahmincisinin profesyonel müdahalesi kaçınılmazdır. Bu tez çalışmasında, YBM teknolojisinin Türkiye'deki küçük ölçekli yapılar için gerçekleştirilen yapım süreci ve maliyeti tahminlerinin güvenilirliği sınanmaktadır. Örnek olarak seçilen Fertek Evi'nin proje müellifi tarafından BDT sistemleriyle tasarım evresi; proje müteahhidi tarafından geleneksel yöntemlerle süre ve metraj tahminleri tamamlanmıştır. YBM yazılımı olan Autodesk Revit (AR) aracıyla 3D modeli oluşturulan Fertek Evi için başka bir YBM yazılımı olan Autodesk Navisworks (AN) aracıyla süre (4D) ve maliyet (5D) verileri girilerek uygulama evresinin sanal simülasyonu gerçekleştirilmiştir. Gerçek uygulama evresinin takibiyle ulaşılan sonuçlar sanal uygulama evresi ve geleneksel yöntem tahminleriyle karşılaştırılmıştır. YBM yazılımlarında gerçekleştirilen tahminler, geleneksel yöntem tahminleriyle kıyaslandığında %15,34 daha az süre ve %2,5 daha az maliyet sonucuna ulaşılmıştır. Fertek Evi'nin gerçek uygulama evresi sonuçları ile metraj tahminleri kıyaslandığında YBM yazılımlarının %96, geleneksel yöntem tahminlerinin %44 güvenilir sonuç verdiği tespit edilmiştir. Gerçek uygulama evresi sonuçları ile beton metrajı tahminleri karşılaştırıldıklarında YBM yazılımlarının %1,12 daha az, geleneksel yöntemin %6,79 daha fazla olduğu belirlenmiştir.