The impact of global imbalances on maritime sector: Statistical analysis on port throughput efficiency in Turkey

Denizcilik sektörünün uluslararası ticarette hayati bir rolü vardır. Dünya ticari mallarının %90'ını taşıyarak, dünya ticaretinin mümkün kılan bir rol üstlenmiştir. Bu yüzden, küresel ekonomik ve ticari aktiveler ve aynı zamanda küresel dengesizlikler denizcilik sektörünü doğrudan etkilemektedir. Türkiye doğal denizcilik avantajlarına sahip olmasına rağmen deniz kökenli ticarette geriye düşmektedir. Yetersiz ilgi ve zayıf politikalar bugünün problemlerini yaratmış ve Türkiye'yi küresel dengesizliklere karşı daha kırılgan bir yere koymuştur. Bu problemleri ortadan kaldırmak ve Türkiye'nin dünya denizcilik sektöründeki payını artırmak için, ilk durak Türk limanları ve onların verimliliğini artırmaktır. Çünkü deniz taşımacılığı dünya ticaretinin dolaşım sistemini oluşturuyorsa, tansiyonun en iyi ölçüleceği yerler de limanlardır. Bu çalışmada Türk limanlarının ithalat ve ihracat yük Elleçleme verimlilikleri tespit edilmiştir ve bulgular son 15 yıl içinde gerçekleşmiş olan 2008 Küresel Ekonomik Krizin ve ABD-Çin Ticaret Savaşlarının etkilerini ölçmekte kullanılmıştır. Elleçleme verimlilikleri Veri Zarflama Analiziyle ölçülmüştür. Literatürde liman verimlilik analizleri genellikle incelenen limanların fiziksel özellikleriyle ölçülmüştür. Bu çalışmanın ayırt edici özelliği ise, konuya daha geniş bir çerçeveden bakarak hem fiziksel hem de ekonomik değişkenler kullanarak verimliliği ölçmesidir. Sonuçların elde edilmesiyle birlikte, göreceli olarak verimli ve verimsiz dönemler ve bu sonuçların altında yatan sebepler bulunmuştur. İhracat liman elleçleme verimliliği, küresel ve ticari dengesizliklere karşı hassasiyet göstermiş olup, ithalat liman elleçleme verimliliği ise daha çok ulusal ekonomik yapı ve durumlara karşı hassasiyet göstermiştir. Bulgular, izlenmesi gereken politikalarla ilgili önerilerin bulunmasını sağlamıştır. Çalışmanın sonunda, liman verimliliğini artırmak, denizcilik sektörü üye ve üye adaylarına daha güvenli bir ortam sağlamak, küresel dengesizliklere maruz kalındığında daha verimli bir şekilde çalışmak için, ekonomik ve finansal dengesizliklerin, yapısal problemlerin çözümüne yönelik önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Denizcilik Sektörü, Küresel Dengesizlikler, Ekonomik ve Finansal Kriz, Ticaret Savaşları, Türk Liman Elleçleme Verimliliği, Veri Zarflama Analizi (VZA)