Küresel süreç ve Türk dış politikasının yeni açılımları: Orta Asya ve Kafkasya

1970'lerde Çok Uluslu Şirketi er' in (ÇUŞ) doğması ile ekonomik, 80'lerdeki iletişim devrimi ile teknolojik, 90'larda ise Sovyetler Birliği'nin yıkılmasıyla siyasal düzlemde ortaya çıkan dinamiklerin ürünü olan küresel süreç, gerek yeni ortaya çıkan Orta Asya ve Kafkasya Cumhuriyetlerini gerekse bölge üzerinde etkinlik arayışındaki devletleri ve devlet dışı aktörleri derinden etkilemiştir. "Küresel Süreç ve Türk Dış Politikası'nın Yeni Açılımları: Orta Asya ve Kafkasya" başlıklı bu çalışmada, öncelikle küresel sürecin uluslararası politika alanına etkisi değerlendirilmiştir. Bu sürecin itici güç odaklan sorgulanıp, sürece karşı çıkma eğilimindeki aktörlere deyinilmiştir. Daha sonra bölge üzerinde etkinlik arayışındaki devletlerden Rusya Federasyonu, Çin, İran, Hindistan, Pakistan, Avrupa Ülkeleri, İsrail, Suudi Arabistan ve Amerika Birleşik Devletleri'nin bu süreç içinde Orta Asya ve Kafkasya Cumhuriyetleri üzerindeki stratejileri olabildiğince karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Böylelikle bu coğrafyadaki rekabet ve hakimiyet alanları ve güç boşlukları saptanmıştır. Bölgeye yönelik Türk dış politikası, çalışmada bu temel üzerinde ifade edilmiştir. "Türkiye modeli"nin içeriği küresel süreçte uluslararası politika düzleminde meydana gelen değişikliklerle ilişki kurularak değerlendirilmiştir. Türkiye'nin bir "bölgesel güç" ve "jeopolitik aktör" konumuna yükselebilmesi için uygulaması gereken stratejiler ve bu stratejiler sonucunda oluşacak yeni model, Atatürk dönemi dış politikasından dersler çıkarılarak aktarılmıştır. Çalışmanın amacı küresel süreçte Orta Asya ve Kafkasya'da etkinliklerini arttırmaya çalışan devletlerin bölgeye yönelik dış politikalarının saptanması ve bölgeye yönelik Türk dış politikasının temel dinamiklerinin aktarılmasıdır. Çalışmada, "Türkiye modeli"nin başarılı ve aksayan yönleri anlatılarak, "Kemalist modelin", "Türkiye modeli"nin aksayan yönlerini kapatabileceği savunulmuştur.