Küreselleşmenin sosyal adalete etkisi

Doktora tez çalışmasında "Küreselleşmenin Sosyal Adalet Üzerine Etkisi" konusu ele alınmıştır. Konunun analizi için, Bertelsmann Stiftung Vakfı'nın Thorsten Hellman, Pia Schmidt ve Sascha Matthias Heller tarafından hazırlanan "Avrupa Birliği ve OECD Ülkelerinde Sosyal Adalet" raporunda yer alan "sosyal adalet endeksi" ve KOF İsviçre Ekonomi Enstitüsü tarafından hazırlanan "küreselleşme endeksi" kullanılmıştır. Bununla beraber, seçili ülkelerin yıllık kişi başına GSYİH artışları, seçili ülkelerin yıllık nüfus artışı, genel nihai kamu harcamalarının GSYİH içindeki payı ve ülke gruplarından oluşan toplam 12 kontrol değişkeni kullanılmıştır. Veri birleştirme dâhil tüm analizler STATA 15 ekonometri programı ile yürütülerek, 41 ülke ve 2014-2019 yıllarını kapsayan veri setleri kullanılarak Arellano ve Bond İki Aşamalı Genişletilmiş Moment Tahmincisi ile küreselleşme ve sosyal adalet ilişkisi sınanmıştır. Sosyal adalet endeksi ve alt endeksleri ile küreselleşme endeksi ve alt endeksleri kullanılarak 28 model oluşturulmuştur. AB üyesi olmayı, Eski Doğu Bloku ülkesi olmayı, İskandinav Hukuki Kökenine sahip olmayı, Fransız hukuki kökenine sahip olmayı, Alman hukuki kökenine sahip olmayı ve Anglo-Sakson hukuki kökenine sahip olmayı temsil eden kukla değişkenleri kukla değişkenleri kullanılarak küreselleşmenin bu ülke grupları özelinde sosyal adalet ile ilişkisinin tahmini hedeflenmiştir. Küreselleşmeden etkilenen tüm hukuki köken ülke gruplarının sosyal adaleti sağlamakta küreselleşmeden etkilenmeyen ülke gruplarına göre sosyal adaleti sağlamakta daha başarısız olduğu tespit edilmiştir. Fransız ve İskandinav hukuki kökene sahip ülkeler iktisadi küreselleşmeden etkilendiğinde de aynı olumsuz sonucu vermektedir. Genel olarak küreselleşme, özelde iktisadi küreselleşme ve sosyal küreselleşme ile sosyal adalet arasındaki ilişkiyi incelenen modellerde küreselleşme, iktisadi küreselleşme ve sosyal küreselleşmenin sosyal adalet üzerinde olumsuz etkisi olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak küreselleşme, iktisadi küreselleşme ve sosyal küreselleşmenin yoksullukla mücadele ile de negatif yönlü ilişkisi olduğu görülmüştür. Eğitim eşitliği ile küreselleşme ve alt endeksleri arasında bir korelasyon tespit edilememiştir. Ancak yıllık genel nihai kamu harcamalarının GSYİH'ya oranındaki artış eğitim eşitliği endeksinde artışa neden olduğu tespit edilmiştir. Küreselleşme ile işgücü piyasasına erişim arasında bir ilişki tespit edilemezken iktisadi küreselleşme ile iş gücü piyasasına erişim arasında negatif korelasyon olduğu görülmüştür. Yıllık genel nihai kamu harcamalarının GSYİH'ya oranı ile işgücü piyasasına erişim arasında ise pozitif korelasyon bulunmaktadır. Yıllık nüfus artışındaki artış işgücü piyasasına erişimi azalttığı tespit edilmiştir. İlgili modellerin analizi sonucu genel olarak küreselleşme, iktisadi küreselleşme, sosyal küreselleşme ve politik küreselleşeme ile toplumsal kapsayıcılık ve ayrımcılık yapmama arasında bir ilişki tespit edilememiştir. Model analizlerinde küreselleşme, iktisadi küreselleşme, sosyal küreselleşme ve politik küreselleşme ile nesiller arası adalet endeksi arasında bir ilişki tespit edilememiştir. Model analizi sonuçlarına ülke grupları açısından baktığımızda Fransız ve İskandinav hukuki kökene sahip ülkelerin Alman Hukuki kökenine göre sosyal adaleti sağlamada daha başarılı olduğunu görmekteyiz. Ayrıca İskandinav hukuki kökenine sahip ülkeler, Alman hukuki kökenine sahip ülkelere göre yoksullukla mücadelede, eğitim eşitliğini sağlamakta, toplumsal kapsayıcılık ve ayrımcılık yapmama ile nesiller arası adaleti sağlamada daha başarılı olduğu görülürmüştür. Bununla birlikte Eski doğu bloku üyesi olmanın eski doğu bloku üyesi olmamaya göre işgücü piyasasına erişim endeksinde azalışa neden olduğu tespit edilmiştir. Avrupa Birliği ülkeleri Avrupa Birliği ülkesi olmayanlara göre toplumsal kapsayıcılık yapmada ve ayrımcılık yapmamada, eğitim eşitliğini sağlamada ve yoksullukla mücadelede daha başarısız olduğu tespit edilmiştir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Sosyal Adalet, Küreselleşme