Kürt mirliklerinde edebi patronaj (1514-1846)

Ortaçağ devlet anlayışının en belirgin özelliği, patrimonyal yönetim anlayışına sahip olmasıdır. Söz konusu devlet düzeninde her şeyin merkezinde hükümdar vardır. İktidar ve gücü temsil eden hükümdarın sahip olduğu bu önemli konum, her alanda etkisini göstermiştir. Nitekim bu alanların en önemlilerinden biri de ilmi ve edebi sahadır. Bu çalışmada ortaçağ Şark-İslam dünyasında hükümdar ve şairler arasındaki ilişki, Kürt mirlikleri özelinde işlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacı iktidar ve otorite sahibi Kürt mirlerinin muktedir oldukları sahada şairlerle olan ilişkilerini edebi patronaj çerçevesinde ele almaktır. Bu doğrultuda, öncelikle iktidar kurumu olan Kürt mirliklerinin genel olarak siyasi tarihlerinin yanı sıra idari yapıları da ele alınmıştır. Kürt mirliklerinde edebi patronaja hazırlık olması amacıyla, mirlikler öncesi Kürt hanedanlıkları ve devleti gibi iktidar kurumlarında hükümdar ve şairler arasındaki edebi ilişki örneklerle işlenmeye çalışılmıştır. Benzer şekilde edebi patronaj ilişkisi 1514-1846 yılları arasında Osmanlı hâkimiyet sahası içinde kalan Kürt mirliklerinde örneklerle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bütün bu çalışmalar; araştırma konusuna ve sistematiğine uygun olarak, tanımlayıcı ve tarihsel karşılaştırma yöntemleri, literatür tarama ve örneklem metodolojisi kullanılarak sonuca gidilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda her Kürt mirliğinde patronaj ilişkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler Kürt mirlikleri, Klasik Kürt Edebiyatı, edebi patronaj, mir, himaye, şair, methiye.