Kurum tarihi bağlamında Cumhuriyet Dönemi müsteşarlık sistemi

"Kurum Tarihî Bağlamında Cumhuriyet Dönemi Müsteşarlık Sistemi" adını taşıyan bu tez; Osmanlı merkezî yönetimindeki sistemin köklerini esas alarak; Cumhuriyet döneminde başbakanlık müsteşarlığı, başbakanlığa ve bakanlıklara bağlı müsteşarlıklar ile bakan yardımcılığı üzerine inşa edilmiş olup müsteşarlık sistemi ve tarihî hakkında araştırma yapmayı konu edinmektedir. Müsteşarlık sisteminin incelendiği bu çalışmanın kapsamında, yukarıda da belirtildiği gibi Osmanlı Dönemi merkezî bürokrasisi ve nezaretlerin kurulmasıyla ortaya çıkan yapı ve Cumhuriyet'e miras kalan idarî özelliklerden hareket edilmiştir. Cumhuriyet döneminde başbakanlık müsteşarlığı, başbakanlığa bağlı müsteşarlıklar ve bakanlık müsteşarlarının geçirdiği dönüşüm ve nihayetinde müsteşarlıkların kaldırılıp bakan yardımcılığına geçiş bu çalışmanın sınırlarını oluşturmaktadır. Çalışma ayrıca, müsteşarlıkların örgütsel yönleri ve makam olarak müsteşarın yasal konumu üzerine bir incelemedir. Birinci bölüm; "Türk İdari Teşkilat Sisteminin Genel Görünümü" başlığını taşımaktadır. Bu bölüm, Osmanlı Dönemi ve Cumhuriyet Dönemi idarî yapılarının genel görünümleri ile Türk idari sisteminde yardımcı-danışma mekanizmalarının yerinin anlatılmasıyla sonlandırılmıştır. Tezin ikinci bölümü, "Müsteşarlık Sistemi" adını taşımaktadır. Bu bölümde müsteşarlığa ilişkin kavramsal bilgiler, tarihsel süreç, müsteşarlıkların sınıflandırması ve dünyadaki örnekleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Kavramsal bilgiler aktarılırken yabancı literatürde müsteşarlığa karşılık gelen terimler de kullanılmıştır. Türkiye'de başbakanlık müsteşarlığı, başbakanlığa ve bakanlıklara bağlı müsteşarlıklara ilişkin betimleyici bilgiler bu bölümde sunulmuştur. "Müsteşarlık Sisteminde Reform: Bakan Yardımcılığına Geçiş" başlığını taşıyan üçüncü bölümde ise Türkiye'de müsteşarlık ve bakan yardımcılığının ikili yapı olarak birlikte uygulandığı dönem ve 2018 sonrası Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemine geçişle birlikte müsteşarlık sisteminin kaldırılıp bakan yardımcılığının tek başına hayata geçirilmesi anlatılmıştır.