İnstitutional isomorphism, markets, firm resources, and business group corporate diversification in emerging economies: A study of Turkish business groups

ÖZET KURUMSAL EŞBİÇİMSELLİK, PAZARLAR, FİRMA KAYNAKLARI VE GELİŞMEKTE OLAN EKONOMİLERDE ŞİRKET GRUPLARININ FARKLI İŞ KOLLARINA GİRMESİ: TÜRK ŞİRKET GRUPLARI ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Bahattin KARADEMİR Doktora Tezi, İşletme Anabilim Dalı Danışman : Prof. Dr. Hüseyin ÖZGEN 2. Danışman: Prof. Dr. Richard N. OSBORN Eylül 2004, 164 sayfa Bu çalışma Türk Şirket Gruplarının farklı iş kollarına girmeleri üzerinde durmaktadır. Çalışmanın amaçları doğrultusunda üç farklı teorik akım incelenmektedir. Bunlar kurumlara dayalı bakış açısı, pazara dayalı bakış açısı ve kaynağa dayalı bakış açısıdır. Kurumlara dayalı bakış açısı şirket gruplarının ortaya çıkması ve faaliyetleri ile ilgili olarak kurumların rolü üzerinde durur. Pazara dayalı bakış açısı şirket gruplarının ortaya çıkması ve faaliyetleri ile ilgili olarak pazar yapısı üzerinde durur. Kaynağa bağlı bakış açısı şirket gruplarının ortaya çıkması ve faaliyetleri ile ilgili olarak firma kaynaklarının rolü üzerinde durur. Genel olarak çalışma sonuçları, kurumsal ortam, pazarlar, örgütsel kaynaklar ve şirket gruplarının farklı iş alanlarına girmesi arasındaki ilişkileri desteklemektedir. Farklı kurumsal dönemlerde kurulan şirket gruplarının farklı iş kollarına girme dereceleri de kurumsal ortamdaki farklılaşmaya bağlı olarak farklılaşmaktadır. Şirket gruplarının farklı iş kollarına girme dereceleri grupta bir bankanın bulunup bulunmamasına bağlı olarak farklılaşmaktadır. Şirket gruplarının farklı iş kollarına girme dereceleri büyüklükleri ile pozitif biçimde ilişkilidir. Şirket gruplarının farklı iş kollarına girme dereceleri kuruluş zamanları ile doğrudan ilişkilidir. Bu kapsamda, elde edilen bulgular, değerlendirilmekte ve çeşitli önerilerde bulunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Şirket grupları; Türk Aile Holdingleri; Şirket gruplarının farklı iş alanlarına girmesi; Gelişmekte olan ekonomiler; Türkiye.