Kız meslek lisesi el sanatları bölümü son sınıf öğrencilerinin okul-sanayi işbirliği kapsamında işletmelerde beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunlar, nedenleri ve çözüm önerileri

Bu araştırmanın amacı, Kız Meslek Lisesi El Sanatları bölümü son sınıf öğrencilerinin okul-sanayi işbirliği kapsamında işletmelerde beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunları, nedenlerini ve çözüm önerilerini belirlemektir. Bu amacı gerçekleştirebilmek için aşağıdaki sorulara cevap aranmıştır. 1. Araştırma kapsamına giren Kız Meslek Lisesi El Sanatları Bölümü koordinatör öğretmenleri ve son sınıf öğrencilerine ilişkin kişisel nitelikler nelerdir? 2. Kız Meslek Lisesi El Sanatları bölümü öğrencilerinin işletmelerde beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunlara ilişkin El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenleri ve son sınıf öğrencilerinin görüşleri nelerdir? 3. El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenleri ve son sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre öğrencilerin işletmelerde beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir fark var mıdır? 4. Kız Meslek Lisesi El Sanatları bölümü öğrencilerinin işletmeler de beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunların nedenlerine ilişkin El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenleri ve son sınıf öğrencilerinin görüşleri nelerdir? 5. Kız Meslek Lisesi El Sanatları bölümü öğrencilerinin işletmelerde beceri eğitiminde karşılaştıkları sorunların çözüm yollarına ilişkin El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenleri ve son sınıf öğrencilerinin görüşleri nelerdir? Araştırmanın çalışma evrenini Ankara il merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Kız Meslek Liselerinde görevli El Sanatları koordinatör öğretmenleri ve 1997-1998 öğretim yılında bu okullarda öğrenim görmekte olan El Sanatları bölümü son sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Milli Eğitim Bakanlığı, Kız Teknik öğretim Genel Müdürlüğünden alınan bilgilere göre; Ankara il merkezinde bulunan KML. El Sanatları Bölümünden90 işletmeye öğrenci gönderen 6 okul olduğu anlaşılmıştır. Bu eğitim kurumlarında görevli El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenlerinin sayısının yaklaşık 50 olduğu, işletmede beceri eğitimine katılan öğrenci sayısının tamamının ise 87 olduğu saptanmıştır. Bu durumda okul, koordinatör öğretmen ve öğrencilerin tümü araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Anket formları (form I koordinatör öğretmenlere) (Form II beceri eğitimine katılan öğrencilere) araştırmacı tarafından uygulanarak denenmiş ve daha sonra üzerinde güvenirlik çalışması kapsamında öğrencilerin işletmede karşılaştıkları sorunlara ilişkin, dereceleme ölçeği halinde hazırlanan 39 soru üzerinde analiz yapılmış ve anketin tümü için Cronbh Alpha katsayısı.8559 olarak bulunmuştur. Anket formları 50 El Sanatları bölümü koordinatör öğretmenleri ve El Sanatları bölümü son sınıf öğrencilerinden beceri eğitimine katılan 87 öğrenciye uygulanmıştır. Verilerin analizi bilgisayar ortamında SPSS paket programı ile yapılmıştır. Araştırma sonuçlarının yorumlanmasında; aritmetik ortalama, standart sapma, frekans dağılımları, yüzde oranlan ve Mestinden yararlanılmıştır, /-testi anlamlılık düzeyi.05 olarak benimsenmiştir. Araştırmada aşağıdaki bulgular elde edilmiştir; Araştırma kapsamına giren koordinatör öğretmenlerin yansından çoğu 8-1 1 yıl ve 16 ve daha fazla yıl öğretmenlik görevini sürdürdükleri görülmektedir. Bu öğretmenlerin 2/3 'e yakın çoğunluğunun ise 4 yıllık fakülte mezunu olduklan anlaşılmaktadır. Koordinatör öğretmenlerin %50'sinin Dekoratif Eşyalar ve Çiçek Öğretmenliği bölümünden mezun olduklan ve bu öğretmenlerin %74'ünün geçmiş yıllarda koordinatör öğretmenlik görevini yaptıkları, %26'sının ise halen bu görevi yürüttüğü belirlenmiştir. Koordinatör öğretmenlerin yarıdan fazlasının bu görevleri ile ilgili olarak her hangi bir hizmet içi eğitim kursu almadıkları ve sırasıyla; işyerindeki eğitimin planlanması, okul, işyeri ve öğrenci arasındaki koordinasyonun sağlanması, işyerinin belirlenmesinde dikkate alınacak ölçütlerin açıklanması, öğrencilerin değerlendirmesi konusunda hizmet içi eğitime ihtiyaç duyduklan anlaşılmıştır.91 Öğrencilerin yarrya yakın bir kısmının trikotaj atölyesinde, %31'inin ise deri atölyesinde beceri eğitimi yaptıkları belirlenmiştir. İşletmeyi seçme konusunda, koordinatör öğretmenlerin yönlendirmesi sonucunda daha Az sorunla karşılaştıklar, okul yönetiminin yönlendirdiği durumlarda Orta derecede sorunla karşılaşıldığı anlaşılmıştır. İletişim konusunda, işyeri yöneticisine ve usta öğreticiye sorunlarım götürülmede ve dolayısıyla gerekli yardımı alınmada Orta derecede sorunla karşılaşıldığı belirlenmiştir. Alanla ilgili becerilerin işyerinde pekiştirilmesi, eksik bilgilerin tamamlanması konusunda Orta derecede sorunla karşılaşıldığı anlaşılmıştır. İşyerinin bulunduğu çevrede öğrencilerin rahatlıkla hareket edebilmeleri ile ilgili Orta derecede sorun olduğu ve giysi konusunda da Orta derecede sorun yaşandığı belirlenmiştir. İşyerlerinde temizlik ve bakıma yeterince önem verilmesi konusunda Orta derecesinde, havalandırma, aydınlatma ve ısıtma konularında da Orta derecede sorun yaşandığı belirlenmiştir. İş kazalarına ve işyeri çalışanlarının sağlığı ile ilgili olarak Orta derecede sorun olduğu saptanmıştır. İşyeri ortamından memnun olma ve bu işyerinde çalışmayı düşünme konusunda da Orta derecede sorun olduğu belirlenmiştir. Beceri eğitiminde karşılaşılan sorunların nedenleri olarak koordinatör öğretmenler, her bir program alanına hitap eden işyerinin olmaması (48), alanda yetersiz öğrencilerin işletmeye gönderilmesi (31), işyeri sahiplerinin makinelere zarar verileceği kaygısıyla makineleri kullandırmak istememeleri beceri eğitiminin amacına ulaşmasında soruna neden olmaktadır (48). Okuldaki araç-gereçlerle işyerindekiler arasında fark olması (37), işyerinin çalışma saatleri kurallarına uymaması (33), ödenen ücretlerin yetersiz olması (37), şeklinde sıralanırken, öğrenciler ise; sorunların nedenlerine ilişkin öğrenci görüşleri ise; işyeri yöneticilerinin üretimin aksayacağı kaygısı taşıması (32), alanla ilgili makine, araç ve gereçlerin bozulabileceği düşüncesi (42), işyerinin uzak olması (33), ücretlerin yetersiz olması veya bazen hiç ödenmemesi ya da eksik ödenmemesi(47) olarak sıralamışlardır. Çözüm yollarına ilişkin koordinatör öğretmenler; öğrencilerin işletmelerde alan dışı işlerde çalıştınlmamalannın sağlanmasını (32), işyerlerindeki makine, araç ve92 gerecin kullanılmasına izin verilmesini (37) ve ücretlerin artırılmasını (43) önerirken, öğrenciler ise; beceri eğitimi ile ilgili olarak gereken bilgilerin önceden verilmesi (37), işyerinde yapılacak uygulamalar tanıtılması, bu konuda gerekli rehberliğin yapılması (33), makine araç ve gereçlerin kullanımına izin verilmesi (32), Cumartesi ve Pazar günleri çalışma olmaması (36) ve ücretlerin iyileştirilmesini (41) önerilmişlerdir. Araştırmanın sonucunda, elde edilen bulgular doğrultusunda; işletmenin seçiminde koordinatör öğretmen ve öğrencinin ortak karar vermesi, koordinatör öğretmenlere izleyebilecekleri kadar öğrencinin verilmesi, öğrencilere yeterli düzeyde rehberlik edilmesi, usta öğreticilerin eğitimden geçirilmesi, modern işyerlerinin beceri eğitimi için tercih edilmesi, öğrencilere ödenen ücretin artırılması gibi öneriler geliştirilmiştir.