Lakozamidin fokal epilepsinin tedavisinde uyku, kognitif işlevler, duygudurum ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması

Epilepsi beynin nöbet oluşturmaya yatkınlığı olarak tanımlanan toplumun yaklaşık %1 ini etkileyen bir hastalıktır. Epilepsi ve uyku, birbirini karşılıklı olarak yakından etkileyen iki dinamik süreçtir. Elektrofizyolojik ve klinik kanıtlar doğrultusunda uykudaki nöronal aktivitenin ve biyokimyasal yapının ,epileptik nöbetleri tetikleyen nöronal mekanizmaları etkilediği, ayrıca epileptik nöbetler ve epilepsinin de uyku yapısında değişiklikler yaparak uyku bozuklukları ile ilgili yakınmaları ortaya çıkardığı gösterilmiştir. Epilepsi hastalarında uyku bozuklukları normal popülasyondan daha sık görülmekle beraber, uykusuzluk nöbet sıklığında artışa yol açarak yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Epilepsi tedavisinde kullanılan nöbet önleyici ilaçların (NÖİ) objektif ve subjektif uyku parametrelerine etkilerini inceleyen çalışmalar literatürde sınırlı sayıdadır. Aynı şekilde başta depresyon olmak üzere duygudurum bozukları ve kognitif bozukluklar epilepsi hastalarında daha sık görülmekle beraber, hastaların yaşam kalitesine de olumsuz etki etmektedir. Bu bağlamda çalışmamızın amacı, fokal epilepsi tedavisinde etkinliği kanıtlanmış yeni nesil bir NÖİ olan lakozamidin, subjektif ve objektif uyku parametreleri, depresyon, kognisyon ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini değerlendirmek ve fokal epilepsili hastalarda bu parametreler açısından eski nesil ilaçlara üstünlüğü olup olmadığını saptamaktır. Fokal epilepsi tanısı olan ve endikasyon dahilinde tedavisine lakozamid eklenen ya da mevcut tedaviden lakozamide geçiş yapılan hastalarda lakozamid öncesinde ve 6 ay kullanımı sonrasında polisomnografi ile uyku parametreleri, ve ölçeklerle gündüz uykuluğu, depresyon, bilişsel işlevler ve yaşam kalitesi değerlendirilmiştir. Elde edilen tüm parametreler ve ölçekler lakozamid tedavisinin uyku parametreleri, gündüz uykululuğu, depresyon, kognitif işlevler ve yaşam kalitesi üzerine olumsuz herhangi bir etkisinin olmadığını istatiksel olarak ortaya koymuştur. XIII Bu çalışma fokal epilepsili hastalarda lakozamid tedavisinin uyku kalitesi üzerine etkisini polisomnografi gibi objektif bir yöntemle ölçen ilk çalışma özelliği taşımaktadır. Çalışmamızın sonucunda lakozamidin fokal epilepsili hastalarda objektif ve subjektif uyku parametreleri, kognitif işlevler, depresyon ve yaşam kalitesine olumsuz bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Eski nesil NÖİ'ların incelenen parametreler üzerine olumsuz etkileri düşünüldüğünde bu çalışmanın sonuçları akılcı ilaç tercihlerinde yol gösterici olması açısından yararlıdır. Ancak bu konuda daha geniş hasta gruplarında çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: epilepsi, uyku, polisomnografi, depresyon, yaşam kalitesi, kognisyon