Lapseki (Çanakkale) dağları karayosunları florası

Amaç: Mevcut çalışmanın temel amacı, daha önce karayosunları bakımından bilinmeyen, Lapseki (Çanakkale) Dağları'nın karayosunları (Yapraklı Karayosunları, Ciğerotları ve Boynuzluotlar) florasını belirlemektir. Materyal Yöntem: Çalışma materyalini 2022-2023 yılları arasında, farklı vejetasyon dönemlerinde ziyaret edilen 78 lokaliteden toplanan karayosunları oluşturmuştur. Toplamda 3000 zarf örnek karayosunu toplanmış, ilgili flora ve revizyonel çalışmalardan teşhisleri gerçekleştirilmiş ve herbaryum materyaline dönüştürülmüştür. Bulgular: Çalışma sonucunda, 52 familya ve 103 cinse ait 200 takson belirlenmiştir. Bunlar, Yapraklı Karayosunlarında (Bryophyta) 30 familya ve 80 cinse ait 162 takson, Ciğerotlarında (Marchantiophyta) 21 familya ve 22 cinse ait 37 takson ve Boynuzluotlarda (Anthocerotophyta) 1 familya ve 1 cinse ait 1 takson olarak karşımıza çıkmaktadır. Ciğerotlarından Riccia cavernosa, karayosunlarından ise Codonoblepharon forsteri 3 toplanma lokalitesi olarak araştırma alanımızdan tespit edilmiştir. Her iki taksonun da habitatları oldukça ilginç ve türlere özgüdür. Çok sayıda farklı habitata sahip, araştırma alanında görülen farklı iki iklime bağlı olarak şekillenen florada erişilen sayının daha da yukarıları çıkmasının önündeki en büyük engel araştırma alanın maksimum yüksekliğinin ancak 720m'lere ulaşması olduğu düşünülmektedir. Ciğerotlarından Riccia, karayosunlarından ise Brachythecium, Orthotrichum, Lewinskya, Grimmia, Tortula, Syntrichia, Didymodon ve Fissidens en kalabalık cinler olarak kaydedilmiştir. Sonuç: Ülkemiz karayosunları üzerine gerçekleştirilen yoğun floristik çalışmalara rağmen, hala çalışılmayı bekleyen çok sayıda alan mevcuttur. Bu çalışma ile florası daha önceden bilinmeyen Lapseki Dağları'nın karayosunları çeşitliliği ortaya konulmuştur. İçerisinde çok sayıda kırılgan habitat da barındıran çalışma alanda gerçekleştirilecek her türlü olumsuz faaliyet (madencilik vb.), alandaki bu habitatların ve beraberinde içerisinde yaşayan organizmaların ortadan kalkmasına neden olabilecektir. Anahtar Kelimeler: Çanakkale, Bryofit, Yapraklı karayosunları, Ciğerotları, Boynuzlu otlar