Lenfomada DNA onarım gen polimorfizmleri

Kanser, DNA'da hasarların sık olduğu hastalıklar grubudur. Kanserlerin etyolojisinde çevresel ve genetik faktörlerin çok önemli olduğu tartışılmaz bir gerçektir. Genel popülasyonda DNA onarım kapasitesindeki değişkenliklerle kanserlere duyarlılık arasında ilişki saptanmıştır. Ulaşılabilen literatürde ülkemizde erişkin NHL ile DNA onarım gen polimorfizmleri arasındaki ilişkiyi araştıran herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Daha önceki çalışmalarda lenfoma görülme yaşının, batı ülkeleriyle kıyaslandığında 10 yıl kadar daha genç yaşta görüldüğü gösterilmiştir. Çalışmamızın amacı, bu erken yaş gözlemi nedeniyle kişinin DNA hasarına verdiği yanıtın belirlenmesinde çok önemli olan DNA onarım genlerindeki tek nükleotid polimorfizmleri ile lenfomalar arasındaki ilişkiyi araştırmaktı.Çalışmaya 94 B hücreli NHL tanılı hasta ve 96 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Hastaların 60'ı (%63,8) DBBHL, 13'ü (%13,8) folliküler lenfoma, 6'sı (%6,4) küçük lenfositik lenfoma, 6'sı (%6,4) marjinal zon lenfoma ve 9'u (%9,6) diğer lenfoma tanısı olan hastalardı. Hastaların 49'u (%52,1) erkek, 45'i (%47,9) kadın hastalardı.Hasta ve kontrol gruplarında ERCC2 (Lys751Gln), XPC (Gln939Lys), ERCC5 (Asp1104His) ve XRCC3 (Thr241Met) gen polimorfizmleri çalışıldı. Çalışılması planlanan XRCC1 Arg399Gln gen polimorfizmi, teknik nedenlerden ve yeterli finansman sağlanamamasından dolayı çalışılamadı.ERCC5 Asp1104His polimorfizminin, kontrol grubunda daha fazla saptanması nedeniyle mutant aleli taşıyan bireylerde hastalıktan koruyucu etki gösterebileceği düşünüldü (p=0,009). Bu anlamlı fark erkek cinsiyette daha belirgin bulundu (p=0,001). Hasta ve kontrol grupları, sigara içen ve içmeyen diye gruplara ayrıldığında; sigara içmeyen grupta XPC geni mutant alelinin hastalıktan koruyucu etki gösterdiği saptandı (p=0,040). NHL olguları ve kontrol grupları arasında ERCC2 kodon 751, XPC kodon 939 ve XRCC3 kodon 241 gen polimorfizmleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Çalışılan 4 gen polimorfizmi için mutant aleli içeren ve içermeyen gruplar karşılaştırıldığında, ERCC5 CG polimorfizminin G mutant alelini içeren bireylerde, G mutant alelini içermeyen bireylere göre hastalıktan koruyucu etki gösterdiği saptandı (p=0,010).Sonuç olarak; DNA onarım gen polimorfizmleri lenfoma riskinde etkili olabilir. Bu nedenle toplumumuzda görece sık görülen lenfomalarda DNA onarım genlerindeki polimorfizmlerin belirlenmesi, lenfomagenezdeki katkısını anlamada yararlı olabilir.Anahtar Kelimeler: Çevre faktörleri, DNA onarım genleri, kansere yatkınlık, lenfoma, tek nükleotid gen polimorfizmi