Lezbiyen veya biseksüel kadınlarda kadın kanserlerine yönelik eğitimin jinekolojik kanser farkındalığına ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi

Amaç: Lezbiyen/biseksüel kadınlara verilen kadın kanserlerine yönelik eğitimin, jinekolojik kanser farkındalığına, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisini incelemektir. Yöntem: Araştırma yarı deneysel türde, tek gruplu ön test–son test desende yapılmıştır. Araştırmanın evrenini İzmir'de yaşayan lezbiyen/biseksüel kadınlar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini İzmir'deki Genç LGBTİ+ Derneği'nin sosyal medya hesaplarında eğitimin yapılacağına ilişkin paylaşılan duyuru afişi ve kartopu yöntemiyle eğitimin yapılacağından haberdar edilen, araştırmaya katılmaya gönüllü 32 lezbiyen/biseksüel kadın oluşturmuştur. Kadınlara eğitim öncesinde "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Öntest Formu", "Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ölçeği", "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II" uygulanmıştır. Ardından kadınlara gruplar halinde dernek bünyesinde kadın kanserlerine yönelik eğitim yüz yüze olarak verilmiştir. Eğitim sonrası birinci ve üçüncü aylarda kadınlara "Sontest Formu", "Jinekolojik Kanserler Farkındalık Ölçeği", "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II" tekrar uygulanmıştır. Ölçek ve anket yöntemiyle toplanan veriler yüzdelik hesaplamalar, ortalamalar, Cochran Q, ANOVA, t ve Mann Whitney U testleri ve Pearson korelasyon ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 25,75±5,31'dir. Kadınların jinekolojik kanser farkındalık düzeyleri eğitim öncesinde 143,25±16,40; eğitim sonrası birinci ayda 177,03±17,40; üçüncü ayda 180,84±19,35 olarak saptanmıştır. Kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları düzeyleri eğitim öncesinde 125,84±16,62; eğitim sonrası birinci ayda 141,75±22,97; üçüncü ayda 139,44±22,14 olarak saptanmıştır. Kadınların jinekolojik kanserler farkındalık ölçeği tüm alt boyutları ve sağlıklı yaşam biçimi alt boyutlarından kişilerarası ilişkiler alt boyutu hariç tüm alt boyut puan ortalamalarında anlamlı artış olmuştur. Kadınların, verilen eğitim ile farkındalık düzeyleri ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artmıştır. Sonuç: Lezbiyen/biseksüel kadınların almış oldukları kadın kanserlerine yönelik eğitim, kadınların jinekolojik kanser farkındalıklarını ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını olumlu yönde etkilemiştir.