Libya coğrafyası

Afrika kıtasının kuzeyinde ve Akdeniz havzasında yer alan çalışma sahası önemli coğrafik özelliklere sahiptir. Libya, ismini asırlar öncesinde bu bölgeye yerleşmiş olan Libo kabilesinden almıştır. Libya adının ilk kez Yunanlılar tarafından kullanılmış olduğu bilinmektedir. Bu çalışma ile doğal ve beşerî ortam koşullarında çeşitlilik sunan Libya'nın kapsamlı bir şekilde temel bilimsel bilgi altlığı oluşturulmuştur. Bu doğrultuda sahaya ait literatür bilgi eksikliğini gidermektedir. Araştırma sahasına dair metot ve materyal kısmını ise bu aşamalar oluşturmaktadır. Literatür taraması yapıldıktan sonra Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama ile sahaya ait lokasyon, fiziki, eğim, jeoloji, morfoloji, iklim, toprak, arazi kullanımı, nüfus ve siyasi haritalar hazırlanmıştır. Tez yazım aşamasında üretilen veri indeksleri ile yayınlar örtüştürülerek büro çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Tarih boyunca araştırma sahasının kuzey ve batı bölgesinde Trablusgarp, doğu kısmında Sirenayka, güney bölgesinde ise Fizan bölgeleri olmak üzere üçe ayrılmıştır. Bir bütün olarak Libya, Afrika Kalkanının kuzey kenarlarında bulunan kratonik bir havzadır. Çeşitli jeolojik zamanlara ait kayaçlar sahada yaygın olarak görülmektedir. Çalışma sahasındaki temel morfolojik birimleri: kıyı ovaları, dağ silsileleri, platoluk alanlar, çöl alanları ve münferit tepeler oluşturmaktadır. Libya topraklarının yüzölçümü yaklaşık 1.759.540 km²'dir. Çöller, Libya'da karaların %95'ini kaplamaktadır. Araştırma sahasında çeşitli iklim özellikleri yer almaktadır. Genel olarak kıyı kuşağının dar kesimlerinde Akdeniz iklimi, ardından yarı kurak iklim ve sahanın büyük bölümünde çöl iklimi gözlenmektedir. Çeşitli etnik ve dil yapısına sahip çalışma sahasının ekonomik olarak zengin yer altına sahip olduğu görülmektedir. Hem doğal ortam hem be beşerî ortam koşullarının çeşitlilik göstermesi nedeniyle birçok istilaya uğramıştır. Çalışma sahasının sürdürülebilir bir şekilde kullanılması için doğal kaynakların etkili bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Akdeniz Havzası, Libya Coğrafyası, Arap Baharı, Petrol Yatakları, Afrika.