Lisanslı sporcu adolesanlarda kalpteki yapısal ve elektriksel değişikliklerin değerlendirilmesi

Giriş: Spor kalpte yapısal ve elektriksel değişikliklere neden olur. Kimi zaman bu değişiklikler ani kardiyak ölüme neden olan hastalıkların bulgularıyla karışabilmektedir. Bu nedenle sporcularda; spora bağlı değişikliklerle spordan bağımsız patolojik değişiklikleri ayırabilmek büyük önem taşır. Erişkin sporcuların kardiyak bulgularına eğilen çalışmalar olsa da büyüyen ve olgunlaşan çocuk sporcu kalbinin sporla etkileşimi yeterince araştırılmış bir konu değildir. Amaç: Çalışmamızda farklı spor dallarından çocuk ve adolesan sporcuların kalbindeki elektriksel ve yapısal farklılıkları ve bunların sıklıklarını kaydetmeyi, yaş ve antrenman süresinin bu değişiklikler üzerindeki etkikilerini araştırmayı amaçladık. Araç ve Yöntemler: Çalışmamıza 10-18 yaş aralığında en az 2 yıldır haftada 5 saatin üzerinde antrenman yapan su topu, yüzme, futbol ve triatlon branşlarından 93 sporcu çocuk dahil edildi. Bu grupla yaş ortalaması ve antropometrik ölçümler açısından eşleşen ve haftada 2 saatin altında fiziksel aktiviteye katılan 10-18 yaş aralığında 41 sağlıklı çocuktan oluşan bir kontrol grubu seçildi. Oluşturulan standart form kılavuzluğunda tüm katılımcıların kardiyovasküler anamnez ve fizik muayenesi tamamlandı. Fizik muayenenin ardından hastanın elektrokardiyografisi çekildi. Bununla birlikte 27 sporcunun ekokardiyografik değerlendirmesi yapıldı. Bulgular: Sporcu grubunda kontrol grubuna kıyasla; kalp atım hızı 14 atım/dakika daha düşük (p<0,000) ve QTc mesafesi daha uzundu (407,4± 19,0 msn'ye 398,8± 22,2 msn, p<0,03). Sinüs bradikardisi, kısmi sağ dal bloğu, erken repolarizasyon görülme sıklığı sporcularda daha fazlaydı (sırasıyla %16'ya 0, p<0.000; %50,5'e %22, p<0,02; %60,2'ye %22, p<0,00). Sokolow-Lyon sol ventrikül hipertrofi, Peguero-Lo Presti sol ventrikül hipertrofi, Sokolow- Lyon sağ ventrikül hipertrofi kriterlerinin karşılanma oranı sporcu grubunda daha fazlaydı(sırasıyla 42'ye %19,5 p<0,012; %61'e %27 p<0,001;%26'ya %5). Sporculardan ≥14 yaş olanlarda kalp hızı daha düşük, PR mesafesi daha uzun, sinüs bradikardisi ve erken repolarizasyon daha sık saptandı. Sporcular ve kontroller arasında T dalga negatifliği görülme sıklığı benzer bulunurken sporcu grubu içinde T dalga negatifliği ve V1-V2'de T dalga negatifliği 14 yaşın altındakilerde daha sık bulundu. Sporcu grubunda iki katılımcıda erken ventriküler atımlar saptandı. Bunun dışında hiçbir katılımcıda patolojik EKG bulgusu izlenmedi. Su topu oyuncularının ekokardiyografik değerlendirmesinde; IVSd Z-skoru 3±1,5; IVSs Z-skoru 2,9±0,8 bulundu. Diğer ekokardiyografik ölçümler normal referans aralıkları dahilindeydi. 14 yaşında ve daha büyük su topu oyuncularında IVSd, IVSs, IVSd Z-skoru, IVSs Z-skoru ve IVS/LVPW artmış olarak bulundu (p<0,05). Beş yıl ve daha uzun süredir antrenman yapan sporcularda IVSs, IVSs Z-skoru ve IVS/LVPW daha yüksekti (p<0,05). Sonuçlar: Çalışmamız çocuk ve adolesan sporcularda düzenli ve uzun süreli antrenmanın, EKG'de bradikardi, sinüs aritmisi, kısmi sağ dal bloğu, repolarizasyon değişiklikleri ve ventriküler hipertrofisi ile ilişkili olduğunu doğrulamaktadır. Bu tür değişikliklerin bir bölümünün sıklığı ve dağılımı kronolojik yaştan ve antrenman süresinden etkilendiği görülmüştür. Çalışmamızda ayrıca yine düzenli ve uzun süreli antrenman yapan su topu oyuncularında ekokardiyografide hem sistol hem diyastolde interventriküler septum kalınlığının kabul edilen referans aralığının üst sınırından daha fazla olduğunu ve sol ventrikül arka duvarına oranla kalınlığının arttığını gösterdik. Anahtar kelimeler: Sporcu kalbi, elektrokardiyografi, ekokardiyografi