Lise matematik dersi öğretim programı ölçme-değerlendirme boyutunun öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı, Lise Matematik Dersi Öğretim Programı (9-12. Sınıflar) Ölçme-Değerlendirme öğesinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesidir. Değerlendirme sonucunda birtakım öneriler sunmak da araştırmanın amaçları arasındadır. Betimsel nitelikte ve tarama modelinde yürütülen bu araştırmanın verileri, nicel veri toplama tekniklerinden beşli likert türü anket formu ile elde edilmiştir. Araştırmanın evreni, 2013-2014 eğitim öğretim yılında Elazığ, Trabzon, Hatay ve Kars il merkezlerinde görev yapan 750 lise matematik öğretmenini kapsamaktadır. Örneklem ise bu evrenden ulaşılabilen 159 lise matematik öğretmeninden oluşturulmuştur. Araştırma verileri, betimsel istatistiksel tekniklerden aritmetik ortalama ve standart sapma tekniği, bağımsız gruplar "t" testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), Mann Whitney U testi ve X2 testi ile analiz edilmiştir. Analiz edilen veriler tablolaştırılıp yorumlanmıştır. Bulguların yorumlanmasında ve bunlardan sonuç çıkarmada ilgili araştırmalar ve literatürden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, nicel verilerin analizi ışığında, katılımcı matematik öğretmenlerinin, Lise Matematik Dersi Öğretim Programı ölçme-değerlendirme öğesini benimsemede kararsız kalmış oldukları anlaşılmıştır. Bu programı benimsemedeki kararsızlık, 16-20 yıllık kıdeme sahip öğretmenler ile Fen-Edebiyat Fakültesi mezunu matematik öğretmenlerinde daha fazladır. Ayrıca aynı öğretmenlerin, matematik dersinde ölçme ve değerlendirme yaparken, "her öğrenci matematiği öğrenir" şeklindeki program ilkesini dikkate aldıkları belirlenmiştir. Araştırmada ulaşılan önemli bir sonuç da, lise matematik öğretmenlerinin geleneksel değerlendirme amacına sahip olduklarıdır. Buna paralel olarak da öğretmenlerin sınavlarda, zihinsel beceriden ziyade, çoğunlukla bilgi ölçmeye dayalı sorular sordukları belirlenmiştir. Araştırmaya katılan matematik öğretmenleri, uygulamakta oldukları Lise Matematik Dersi Öğretim Programı ölçme-değerlendirme öğesinin, öğrencilerin program kazanımlarına ulaşma düzeyini belirlemek, öğrencilerin güçlü ve geliştirmeye açık yönlerini belirlemek ve öğretimin etkinliğini belirlemek amacıyla değerlendirme yapılması önerisini "katılıyorum" düzeyinde benimsemişlerdir. Araştırmaya katılan matematik öğretmenlerinin, değerlendirme için ölçme aracı hazırlarken, sınavdan önce test planı hazırladıkları belirlenmiştir. Sınavdan önce plan hazırlama konusunda, erkek matematik öğretmenleri ile kıdemli öğretmenlerin daha duyarlı oldukları anlaşılmıştır. Aynı öğretmenlerin, değerlendirme sürecinde sınav sorularını, geleneksel anlayışa paralel olarak ders kitabını referans alarak hazırladıkları belirlenmiştir. Sınav sorusu hazırlamada ders kitabını referans alarak soru hazırlama uygulamasının; lisans mezunu matematik öğretmenlerinde, lisansüstü mezunlara göre; Eğitim Fakültesi mezunu matematik öğretmenlerinde ise, Fen-Edebiyat mezunlarına göre daha yaygın olduğu anlaşılmıştır. Araştırmada, matematik öğretmenlerinin sınav sorularını hazırlarken meslektaşlarının görüşlerini aldıkları; ancak öğrencilerinin görüşlerini almadıkları anlaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin, uyguladıkları öğretim programının önerileri doğrultusunda, sınav sorularını sırasıyla şu amaçla hazırladıkları belirlenmiştir: Akıl yürütmeye yönelik, kavramlar arası ilişkilere yönelik, iletişime yönelik, gerçek hayat problemlerini modellemeye yönelik ve kendi çözüm yollarını bulmaya yönelik. Bundan başka, matematik öğretmenleri, "Sınavda, yüksek seviyede düşünmeye dayalı sorular da sorarım" maddesinde kararsız kalmışlardır. Bu kararsızlık, Fen-Edebiyat Fakültesi mezunu matematik öğretmenlerinde daha fazladır. Araştırmaya katılan matematik öğretmenlerinin, değerlendirme yaparken, öğrencilerin akademik başarıları yanında, onların günlük çalışmalarını, öz güven ve öz düzenleme özelliklerini, matematiğe yönelik tutumlarını, sosyal becerilerinin gelişim düzeyleri ve estetik becerilerinin gelişim düzeylerini de dikkate almakta oldukları belirlenmiştir. Araştırmada, lise matematik öğretmenleri, sınavdan sonra hazırladıkları cevap anahtarını ilan etmektedirler. Ancak bu cevap anahtarını gerektiğinde sınıfa göre değiştirme görüşünde kararsız kalmışlardır. Bu konudaki kararsızlık, 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip matematik öğretmenlerinde daha fazladır. Araştırmada nihai olarak, ilgili anketi cevaplayan matematik öğretmenlerinin, öğretim sürecinde uygulamakla yükümlü bulundukları Lise Matematik Dersi Öğretim Programı ölçme-değerlendirme öğesini tam olarak benimsememelerinin konuyla ilgili bilgi yetersizliğinden kaynaklandığı değerlendirmesi yapılmıştır. Bu öğretmenler, uyguladıkları mevcut programın ölçme ve değerlendirme öğesinin öngördüğü bazı çağdaş ilkeleri benimsedikleri halde, değerlendirme amacı ile ölçme aracı hazırlama gibi bazı konularda hala geleneksel bir tutum içerisindedirler. Öğretmenlerin bu çelişkili tavırlarının, genel itibarıyla ölçme ve değerlendirmeye yönelik çağdaş gelişme ve uygulamalarla ilgili konulardaki bilgi yetersizliğine bağlanabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Lise Matematik Öğretim Programı, Matematikte Ölçme ve Değerlendirme, Matematik Öğretimi, Program Değerlendirme, Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri.