Lise öğrencilerinde kariyer kararı verme güçlüğü ile kariyere ilişkin ebeveynden algılanan destek, yeterlik algısı, gelecek beklentisi arasındaki ilişkilerin yapısal eşitlik modeliyle incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; lise öğrencilerinin yeterlik algısı ile kariyer karar verme güçlükleri arasındaki ilişkide gelecekle ilgili beklentilerin aracı rolünü açıklamaya yönelik bir modeli test etmek ve bu yapısal model üzerinde kariyere ilişkin ebeveynlik stillerinin düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırmaya 568 (325 kız, 243 erkek) lise öğrencisi katılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Duygusal ve Kişilik İlişkili Kariyer Karar Verme Güçlükleri Ölçeği Kısa Formu" , "Yeterlik Algısı Ölçeği", "Gelecekle İlgili Beklentiler Ölçeği" , "Kariyere İlişkin Ebeveyn Destek Algısı Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Yapısal eşitlik modelinden elde edilen bulgular; lise öğrencilerinin yeterlik algısı ile kariyer karar verme güçlükleri arasındaki ilişkide gelecekle ilgili beklentilerin aracı değişken olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada önerilen model kariyer karar verme güçlüklerine ait toplam varyansın %10'unu açıklamaktadır. Araştırmada elde edilen bir diğer bulgu; ebeveynlik stillerine (yetkili, yetkeci, yetersiz) göre modelde aracılık etkisinin değiştiğini ortaya koymaktadır. Yetkili ebeveyn grubunda kısmi aracılık etkisi, yetkeci ebeveyn grubunda tam aracılık etkisi görülürken yetersiz ebeveyn grubunda modelin işlemediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar aynı zamanda sosyal desteklerin hem öz yeterlik inançlarına hem de doğrudan kariyer seçimine etki ettiğini öne süren Sosyal Bilişsel Kariyer Kuramı ile tutarlıdır. Araştırmadan elde edilen bulgular alan yazın ışığında tartışılmış ve ileride yapılacak araştırmalara ve uygulamacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur.