Lise öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarının bilişsel davranışçı fiziksel aktivite düzeylerine etkisinin incelenmesi

Bu çalışma lise öğrencilerinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarının bilişsel davranışçı fiziksel aktivite düzeylerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemi 2023-2024 eğitim öğretim yılında Tokat Merkez ve Tokat Artova İlçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okulunda öğrenim görmekte olan rastgele yöntem ile belirlenmiş lise öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın evreni de 600 gönüllü öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan ve katılımcıların demografik bilgilerini belirlemek amacıyla kullanılan kişisel bilgi formu ve araştırmanın amacına uygun olarak belirlenen öğrencilerin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonlarını öğrenmek amacıyla Tekkurşun-Demir ve Cicioğlu tarafından hazırlanan (2018) "Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonu Ölçeği" (FAKMÖ), öğrencilerin bilişsel davranışçı fiziksel aktivite düzeylerini öğrenmek amacıyla da Schembre ve ark. (2015) tarafından geliştirilen Eskiler ve ark. (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Bilişsel Davranışçı ve Fiziksel Aktivite Ölçeği" (BDAFÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu basıklık, çarpıklık ve standart hata değerleri kullanılarak tespit edilmiştir. Verilerin analiz edilmesi sürecinde; çoklu doğrusal regresyon analizi, betimsel istatistik, ANOVA testi ve parametrik testlerden olan bağımsız örneklem t testi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, FAKMÖ'nün bireysel nedenler (mutluluk, heyecan, özgüven, rahatlama, fiziksel aktiviteden aldığı keyif) ve çevresel nedenler (öğretmen, aile, akranlar, antrenör, kazanma, rekabet, ödül, level atlama, amaç, hırs) alt boyutlarının bilişsel..davranışçı..fiziksel..aktivite ölçeğinin sonuç beklentisi alt boyutunun üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu; nedensizlik alt boyutunun sonuç beklentisi alt boyutunun üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı, FAKMÖ'nin bireysel..nedenler ve çevresel nedenler alt boyutlarının BDAFÖ'nin öz düzenleme alt boyutu üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu; nedensizlik alt boyutunun öz düzenleme alt boyutu üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı, FAKMÖ'nin çevresel nedenler ile nedensizlik alt boyutlarının BDAFÖ'nin kişisel engeller alt boyutu üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu; bireysel nedenler alt boyutunun kişisel engeller alt boyutu üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Bilişsel Davranış; Fiziksel Aktivite; Katılım Motivasyonu; Motivasyon; Lise Öğrencileri