Londra-National art Library`de bulunan süslemeli el yazmaları kataloğundan seçilmiş 15. ve 16. yüzyıllara ait sekiz adet yazmanın tezhipli sayfalarının incelenmesi

ÖZET İslamiyet'in kabulünden sonra gelişerek yaydan Turk tezhip sanatı, Osmanldar döneminde kazandığı karakteristik özellikleriyle en olgun seviyesine ulaşmıştır. Tezhip sanatı, günümüzde yeni uygulama alanlarının arayışı içinde yaşatdmaya çalışılmaktadır. Türk tezhip sanatı örneklerinin büyük bölümü Türkiye'deki çeşitli özel ve resmi kütüphanelerde ve kişisel koleksiyonlarda bulunmaktadır. Bununla birlikte, aralarında Türk tezhip sanatı örneklerinin de bulunduğu çok sayıda eser, yurtdışındaki kütüphane ve koleksiyonlarda yer almaktadır. Londra' daki National Art Library de bu kütüphanelerden biridir. İslam el yazmalarının bulunduğu Süslemeli El Yazmaları Katalogu' nda "Arabic" (Arap), "Persian" (İran) ve "Turkish" (Türk) olarak sınıflandırılmış üç grupta toplam kırk bir adet el yazması listelenmiştir. Bunlardan sekiz adeti, araştırmacılara kaynak oluşturması amacıyla teze konu edUmiş; meydana getirildikleri dönemlerdeki tezhip sanatı tanıtdarak, kompozisyon, motif ve renk açısından incelenmiştir. Süslemeli El Yazmaları Kataloğu'nda bulunan el yazmaları genellikle ileri derecede tahrip görmüş olan eserler olmalarına rağmen bu kütüphanede özenle korunmaktadırlar. Bu yazma eserlerin dönemlerini yansıtan eserler oldukları söylenemez; incelemeler sırasında çoğunlukla işçilik bakımından kaba örneklere rastlanmıştır. Ancak, yazmaların ciltleri tasarım ve işçUik açısından güzel örneklerdir. Tez dört bölümden oluşmaktadır: Birinci Bölümde National Art Library ve bağlı olduğu kurum Victoria and Albert Müzesi tanıtılmıştır. Kütüphanenin tarihi, içinde bulunan koleksiyonlar ve verdiği hizmetler anlatılmıştır. İkinci Bölümde, teze konu olan yazmaların 15. ve 16. yüzyıl Arap, İran ve Türk tezhip üslupları taşımalarından dolayı bu üsluplar hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü Bölümde, teze konu olan yazmalar, katalog düzeni anlayışında fotoğraf ve çizimleriyle birlikte sınıflandırılmışlardır. Dördüncü Bölümde ise tez konusuyla bağlantılı olan uygulama çalışmalarının fotoğrafları ve açıklamaları yer almaktadır. İncelenen yazmalardan biri reprodüksiyon olarak çalışılmıştır, diğer uygulama da özgün bir çift sayfa zahriye tasarımıdır.