Lumbar disk hernisi tanısı ile opere olan hastalarda inflamatuvar bel ağrısı, sakroiliit ve spondiloartropati grubu hastalıkların sıklığı

Gerekçe: Romatolojik hastalıklar içerisinde ankilozan spondilit (AS), radyografik sakroiliitin gelişimi için uzun yıllar gerektiğinden en geç tanı konulan hastalıktır. Ülkemizde yapılan çok merkezli bir araştırmada AS'li hastaların yaklaşık 1/3'ünün daha önce lumbar disk hernisi (LDH) tanısı aldığı ve %7'sinin bu nedenle opere olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmada LDH tanısı ile opere edilen hastalarda inflamatuvar bel ağrısı (İBA), AS ve diğer spondiloartrit (SpA) grubu hastalıklara ilişkin klinik belirti ve bulguların sıklığını araştırmayı amaçladık.Yöntem: 2008-2010 tarihleri arasında bir üniversite hastanesi ?Beyin ve Sinir Cerrahisi'' anabilim dalında ?LDH? tanısı ile opere edilen tüm hastalar polikliniğe davet edildi. Tüm gönüllüler standart bir protokole uygun olarak muayene edildi. İBA için Calin ve Berlin kriterleri kullanıldı. Tüm hastalarda sakroilyak eklemlerin (SİE) değerlendirilmesi amacıyla pelvis grafisi çekilmesi planlandı. SpA ve AS tanısı için European Spondyloarthropathy Study Group (ESSG), Amor ve modifiye New York kriterleri (mNY) kullanıldı. Gelemeyen hastalara kabul etmeleri durumunda standart bir form kullanılarak telefon anketi yapıldı.Sonuçlar: Çalışma için yapılan taramada uygun 789 hasta tespit edildi. Bunlardan 468 hastaya (%59) en az 2 kez denenmesine karşın ulaşılamadı. Ulaşılan 321 hastadan (142 erkek [%44], ortalama yaş 49±10.8) 123'ü ile yüz yüze, 198'i ile telefon görüşmesi yapıldı. Poliklinikte görülen ve telefon görüşmesi yapılan hastaların yaş, cinsiyet, semptom süresi ve tanı yaşları benzerdi, yalnızca yüz yüze görüşmeyi kabul eden hastaların eğitim süreleri daha uzundu (9±4.4 vs 7±4.1 ve p<0.001) ve daha fazla oranda ağrılarının operasyon sonrası devam ettiğini belirttiler (%68 vs %51.7 ve p<0.001). Hastaların ortalama bel ağrısı başlangıç yaşı 34 ± 12.5, ortalama LDH tanı yaşı 41 ± 12.4 olarak bulundu. Calin kriterlerine göre 108 hastada (%33.6) ve Berlin kriterlerine göre 51 (%16.4) İBA saptandı. Çalışma grubundaki 308 kişinin değerlendirilen pelvis grafisi sonucunda sakroiliit saptanan 5 kişi (%1.2) AS tanısı için mNY kriterlerini karşılıyordu. Ek olarak yüz yüze görüşülen ve SİE manyetik rezonans görüntüleme (MRG) planlanan 34 hastanın 12'sinde MRG çekilebildi ve 4'ünde Assessement of Spondyloarthritis International Society (ASAS) tanımlamasına uygun olarak aktif sakroiliit saptandı. Böylece yüzyüze görüşülen hastalarda radyolojik görüntüleme ile sakroiliit prevalansı minimum %6.5 ((4+4)/123) olarak hesaplandı. Tüm değerlendirmelerden sonra SpA tanısı için ESSG kriterlerini 57 kişi (%17.7) ve Amor kriterlerini de 28 kişi (%8.7) karşılıyordu.Tartışma: LDH nedeniyle opere edilen hastalar arasında AS veya SpA sıklığının artmış gözükmesi dikkat çekicidir. SpA kriterlerini karşılayan hastaların çoğunda ameliyattan sonra bel ağrısının devam ediyor olması, bu grup hastaların başvurma olasılığı yüksek diğer hekim gruplarının İBA'nın nitelikleri konusunda bilinçlendirilmesinin önemine işaret etmektedir.