Artvin-Şavşat yöresindeki ayı (Ursus arctos)'nın habitat uygunluk haritalaması

Bu tez çalışmasında, Artvin-Şavşat yöresinde dağılım gösteren Ayı (Ursus arctos) türünün farklı mevsimlere ait habitat uygunluk model ve haritalarının elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Mayıs 2018/Mayıs 2020 yılları arasında oportünist (fırsatçı) fotokapan yöntemi uygulanarak çalışma alanına 200 fotokapan istasyonu kurulmuştur. Toplam 121.140 fotokapan gün süresi boyunca 280.000'den fazla görüntüsü alınmış ve bu görüntülerin 27.856 adetinde 12 farklı memeli yaban hayvan türüne rastlanılmıştır. Ayrıca 27.856 görüntü içerisinde 1860 adet Ayı türü tespit edilmiştir. Bu görüntüler değerlendirildiğinde yöredeki Ayı popülasyon yoğunluğu 23 birey/100 km2 ve popülasyon büyüklüğü 310 birey olarak tespit edilmiştir. Hedef türün farklı mevsimlere ait habitat uygunluk modeli ve haritalaması için sadece var verileriyle çalışan Maksimum Entropi yöntemi kullanılmıştır. Ayı türünün ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış mevsiminlerindeki var verileriyle 30 farklı bağımsız değişken arasındaki ilişki modellenmiştir. Elde edilen birçok model arasında en uygun modelin seçiminde; modellere ait eğitim ve test veri seti ROC değerleri arasındaki fark dikkate alınmıştır. İlkbahar mevsimi için elde edilen modeli (ROC:0.911-0.906); corine arazi kullanım sınıfı, eğim sınıfı, engebelilik indeksi, yıllık ortalama sıcaklık, yıllık yağış, yol yoğunluk ve yükselti şekillendirmiştir. Yaz mevsimi için elde edilen modeli (ROC:0.914-0.908); corine arazi kullanım sınıfı, eğim sınıf, engebelilik indeksi, yıllık ortalama sıcaklık, yol yoğunluk ve yükselti yapılandırmıştır. Sonbahar mevsimi için elde edilen modele katkı yapan değişkenler (ROC:0.916-0.904); corine arazi kullanım sınıfı, eğim sınıf, engebelilik indeksi, mevsimsel yağış, yerleşime uzaklık, yıllık ortalama sıcaklık, yol yoğunluk ve yükselti'dir. Üç farklı mevsime ait habitat uygunluk haritaları çakıştırılarak alan içerisinde sürdürülebilir ormancılık kapsamında Ayı türü için önem arz eden bölgeleri gösteren bir harita ortaya koyulmuştur.