Madde bağımlılığı olan yetişkinlerin besin ögeleri alımları, beslenme kalitelerinin değerlendirilmesi ve bağımlılık şiddeti ile ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışma madde bağımlısı yetişkinlerin besin tüketimleri, ortalama besin ögesi yeterlilik oranı (Mean Adequacy Ratio, MAR) ile belirlenen diyet kalitesi ve Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) ile ilişkisi ortaya konması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmaya Kayseri Devlet Hastanesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi (AMATEM) kliniğinde yatan 53 madde bağımlısı (Çalışma Grubu) ve 46 sağlıklı yetişkin (Kontrol Grubu) katılmıştır. Katılımcıların sosyo-demografik özellikleri, besin tüketimleri, antropometrik ölçümleri, biyokimyasal bulguları araştırmacı tarafından yüz yüze anket aracılığıyla kaydedilmiştir. Katılımcıların günlük enerji ve besin öğeleri alımları hesaplanmış ayrıca madde bağımlısı bireylere BAPİ öz bildirim formu uygulanmıştır. Çalışma ve kontrol grubundaki bireylerin çalışma durumları benzer iken yaş, medeni, eğitim (p<0,001) ve ekonomik durumlarının (p=0,003) farklı olduğu belirlenmiştir. Çalışma grubundaki normal vücut ağırlığına (%61,29) sahip bireylerin oranı kontrollerden (%38,71) fazla iken, hafif şişmanların oranı (%40,54) kontrollerden (%59,46) düşüktür (p=0,045). Madde bağımlılarının günlük enerji ve besin ögesi alım miktarları, diyet kalitesi ortalama besin ögesi yeterlilik oranı (MAR) kontrol grubundan (sırasıyla; (% 90 (83-94), % 80,42±6,13) yüksektir (p<0,001). BAPİ'ye göre katılımcıların %56,60'ı düşük bağımlı, %13,21'i orta bağımlı ve %30,19'u yüksek bağımlıdır. Bağımlılık şiddeti ve diyet kalitesi arasında anlamlı ilişki bulunmamış, ana öğün sayısı ile bağımlılık şiddeti arasında pozitif yönlü zayıf bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. (r=-0,474, p=<0,001). MAR (%) ile BAPİ toplam puanı (r=-0,474, p<0,001) arasında negatif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda çalışmaya katılanların yarısından çoğunun düşük bağımlı olması ve AMATEM'de izlemeye başlamadan yapılan tedavilerin bağımlıların beslenme kalitelerinin iyi olmasına katkı sağladığı düşünülmüştür. Bu nedenle AMATEM'lerde madde bağımlılarının beslenme tedavisinin önemi ile ilgili farkındalık oluşturulması gerekmektedir ve bu konuda geniş çaplı araştırmalara yer verilmelidir.