Mahkeme çevirmeninin rolü ve görünürlüğü

Küreselleşen dünya ile birlikte insan hareketlerinin artmasının doğal bir sonucu olarak, ceza yargılamasının dilini konuşamayan şüpheli ve sanıkların sayısı artış göstermektedir. Bunun yanı sıra her toplumun kendi bünyesinde bulunan azınlık dilleri mensubu ya da işitme engeli gibi yargılama dilini anlayıp konuşamamaya etki eden farklı faktörlerden ötürü tercüman hizmetine ihtiyaç duyan şüpheli sanıkların varlığı da söz konusudur. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.6/3-e uyarınca Devlet bu şüpheli/sanıklara 'ücretsiz' tercüman sağlamalıdır. Bu hak adil yargılanma ve savunma hakkı kavramlarının vazgeçilemez bir faktörüdür. Tüm bu koşullar altında yargılamaların tümünü temsilen 'ceza yargılamasında', 'sözlü çeviri' ve 'ücretsiz faydalanılan mahkeme çevirmeni' olguları görünürlük kazanmaktadır. Bu tez yargılamada ücretsiz faydalanılan 'mahkeme çevirmeni'ni; 'tercüman hakkından ücretsiz faydalanma hakkın'na ilişkin ulusalüstü ve ulusal yasal düzenlemeler ışığında, çeviribilim kuramının 'skopos', 'uzman çevirmen ve bir eylem olarak çeviri' kavramları ile 'işbölümüne dayalı toplum' kavramlarıyla oluşturulan kuramsal çerçevede incelemektedir. Tezde, mahkeme çevirmenin kimliği, Türk hukukundaki statüsü ve sınırlılıkları üzerinden görünürlüğü ile uygulamadaki uzmanlığı 2008-2018 yılları arasında İstanbul Çağlayan Adliyesi'ne kayıtlı tercümanlardan oluşturulan bütünce üzerinden betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmektedir.