Major depresif bozukluk ve obsesif kompulsif bozukluk hastalarında üst-biliş işlevlerinin değerlendirilmesi

Çalışmamızda, obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ve major depresif bozukluk (MDB) hastalarının üstbiliş işlevlerinin ve bunun klinik semptomlarla ilişkisini kontrol grubuyla karşılaştırlarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Fırat Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine başvuran ve çalışma ölçütlerini karşılayan OKB ve MDB tanılı 50'şer hasta ile yaş, cinsiyet açısından eşleştirilmiş geçmiş ve şimdiki öyküsünde psikiyatrik ve nörolojik hastalığı olmayan 50 sağlıklı kontrol alındı. Hasta ve kontrol grubuna DSM–IV Eksen–I Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme Ölçeği (SCID–I), Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ), MDB hasta grubuna ek olarak ise Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), OKB hastalarına ise Yale-brown obsesyon kompulsiyon ölçeği (Y-BOKÖ) ile Obsesif inanışlar ölçeği (OİÖ-44) uygulandı. Üsbiliş toplam skorları her iki hastalık grubunda da kontrollere göre anlamlıydı. OKB hastalarında; üstbilişin kontrol edilmezlik tehlike ve kontrol ihtiyacı alt boyutları, MDB hastalarında ise; bilişsel güven alt boyutu kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Ayrıca ek olarak OKB hastalarında Y-BOKÖ kompulsiyon alt faktörü ile kontrol ihtiyacı, OİÖ-44 mükemmeliyetçilik/kesinlik faktörü ile kontrol edilmezlik tehlike ve yine OİÖ-44 önem verme/düşünceleri kontrol etme faktörü ile bilişsel farkındalık alt boyutu pozitif korelasyon gösterdi. MDB hastalarında ise; BDÖ puanları ile üstbiliş olumlu inanç, bilişsel güven ve kontrol edilmezlik tehlike alt boyutları arasında pozitif korelasyon saptandı. Depresyon ve OKB hastaları ile kontrol grubu arasında ÜBÖ parametreleri açısından farklılıklar olduğu çalışmamızın sonuçları ile gösterilmiştir. Bu farklılıklar ile MDB ve OKB hastalıklarının nedensel ilişkisini saptamaya yönelik daha fazla sayıda çalışmaya gereksinim vardır.