Majör ortopedik cerrahi geçirecek geriatrik hastaların deliryum açısından preoperatif değerlendirilmesi

Amaç: Majör ortopedik cerrahi geçirecek geriatrik hastaların preoperatif dönemde deliryum gelişimi ile preoperatif değişkenler ve operasyona kadar olan süre arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmaktadır.Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Tıp Fakültesi Ortopedi Kliniğine majör ortopedik cerrahi nedeniyle yatırılan fizyolojik durumu ASA (American Society of Anesthesiologist) sınıfı I-III' e uyan, 65 yaş ve üzeri, mevcut kognitif bozukluğu olmayan 50 hasta çalışmaya dahil edildi. Her gün hastalara Standardize Mini Mental Test (SMMT) uygulandı, testin skoru ve preoperatif değişkenler (sistemik hastalıklar, ilaç kullanımı, laboratuvar bulguları, meslek, eğitim durumu, refakatçı varlığı, ağrı skoru) kaydedildi. Çalışmada hiçbir olguda SMMT skoru <23 olarak saptanmadığı için psikiyatri konsültasyonu istenmedi, Deliryum Derecelendirme Ölçeği kullanılmadı.Bulgular: Tanı ile yaş (p=0.005), BUN/Kreatininin oranı (p=0.004) ve VAS değişim (p=0.000) arasında anlamlı ilişki saptandı. Eğitimsiz olgularda, eğitimli olgulara göre dikkat ortalama puan ve yönelim ortalama puanlarında anlamlı ilişki görüldü (sırasıyla p=0.000 ve p=0.001 ). Emekli olgularda, ev hanımlarına göre yönelim ortalama puanlarında anlamlı yükseklik görüldü (p=0.033). Olguların yaşı ile çoklu sistemik hastalık varlığı ve çoklu ilaç kullanımı arasında anlamlı ilişki saptandı (sırasıyla p=0.019 ve p=0.019 ). İleri yaşla birlikte böbrek yetersizliği evrelerinde yükselme olduğu gözlendi (p=0.001). Olgularda refakatçı yokluğunda, refakatçı bulunmasına göre toplam skor ortalama puan ve dikkat değişimlerinde anlamlı yükselme olduğu görüldü (sırasıyla p=0.029 ve p=0.003).Sonuç: Çalışmamızda deliryum için risk faktörü olarak kabul edilen faktörleri hastalarımızda tespit ettik. Hastalarımızın hiçbirinde deliryum saptayamadık. Yaşa bağlı olarak böbrek yetersizliği, çoklu sistemik hastalık varlığı ve çoklu ilaç kullanımının artış gösterdiği; kırığı olan hastalarda, yine bir risk faktörü olan ağrı yakınmasının daha fazla olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Deliryum, geriatrik hasta, majör ortopedik cerrahi, Standardize Mini Mental Test