Maksimum Sıcaklık Değişimlerinin L-momentler Yöntemiyle Belirlenmesi ve Yerel Yönetim İklim Uyum Stratejileriyle Değerlendirilmesi: Adana Örneği

İklim değişikliğine bağlı olarak ortaya çıktığı düşünülen doğal afetler, dünya genelinde pek çok ülkeyi sosyal, ekonomik ve çevresel açılardan derin biçimde etkilemiş ve bu konuda acil önlemler alınması gerekliliğini gündeme getirmiştir. 2000'li yılların başından itibaren hem dünyada hem de Türkiye'de iklim değişikliği kaynaklı olduğu değerlendirilen pek çok çevresel gelişme yaşanmıştır. Türkiye'de iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik çalışmalar son yıllarda hız kazanmış; kalkınma planları, stratejik belgeler ve ulusal politikalar bu temada yeniden şekillendirilmiştir. Bu süreçte yerel yönetimler, topluma en yakın karar alma ve uygulama birimleri olmaları nedeniyle iklim değişikliğiyle mücadelede ve uyum çalışmalarında öncü bir konumda yer almaktadır. Bu tez çalışmasında, Adana ili sınırlarında yer alan 17 meteorolojik istasyona ait maksimum sıcaklık verileri kullanılarak L-momentler yöntemi ile trend analizi gerçekleştirilmiş ve bölgesel frekans analizleri yapılmıştır. Homojenlik testleri sonucunda çalışma alanı iki homojen bölgeye ayrılmıştır. Her bölge için Genelleştirilmiş Normal (GNO), Genelleştirilmiş Ekstrem Değer (GEV), Genelleştirilmiş Lojistik, Genelleştirilmiş Pareto ve Pearson Tip III dağılımları uygulanmış ve bu dağılımlara göre farklı tekerrür sürelerine ait maksimum sıcaklık tahminleri elde edilmiştir. Elde edilen projeksiyonlar, önümüzdeki 100 yıllık süreçte bazı bölgelerde ekstrem sıcaklık değerlerinin 45 °C ve üzerine çıkabileceğini göstermektedir. Bu sonuçlar, Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı (SECAP) kapsamında yer alan uyum eylemleri ve stratejileriyle birlikte değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, her iki bölge için de GEV dağılımı istatistiksel olarak en uygun model olarak belirlenmiş ve bu model için formül sunulmuştur. Bu doğrultuda, yerel yönetimlerin iklim değişikliği uyum politikalarının, bölgesel maksimum sıcaklık projeksiyonlarıyla desteklenerek daha etkili hale getirilebileceği önerilmiştir.