Malatya il merkezinde bulunan Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan sağlık personelinin ulusal kanser tarama programlarındaki taramalar konusunda bilgi,tutum ve davranışlarının incelenmesi

Bu araştırma Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan doktor, ebe ve hemşirelerin ulusal kanser tarama standartları konusuna ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını saptamak amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma Malatya'da il merkezinde bulunan 38 Aile Sağlığı Merkezinde gerçekleştirilmiştir ve araştırmanın evreni, 130 doktor, 100 ebe ve 46 hemşire olmak üzere toplam 276 kişiyi içermektedir. Araştırmanın tipi kesitseldir. Verilerin toplanmasında 38 sorudan oluşan anket formu kullanılmış ve verilerin istatistiksel analizi SPSS 16.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde 'Pearson Ki-Kare ve Fisher Exact testi ' kullanılmıştır. Araştırma grubundaki doktorların yaş ortalamaları 41.95 ± 5.1, ebelerin yaş ortalamaları 37.97 ± 6.2, hemşirelerin yaş ortalamaları 35.74 ± 5.5 'tir. Çalışma grubunun %62.3'ü kadın, %37.7'si erkek olup, %95.7'si evlidir. Araştırma grubunda kadınların %89'u kendi kendine meme muayenesi (KKMM) yapmaktadırlar. Araştırma grubunda kadınların %23.8'i Klinik Meme Muayenesi (KMM) yaptırmıştır. Araştırmaya katılan kadınların sadece %14'ü mamografi yaptırmıştır. Araştırma grubunda kadınların pap smear testini yaptırma oranı %37.2 olup, %36.6'sı yaptırması gerekip yaptırmış, %0.6'sı tarama programı kapsamında olmayıp yaptırmış, %57'si yaptırması gerektiği halde yaptırmamıştır. Araştırma grubunun %5.1'i GGK testi yaptırmıştır ancak bu testi yaptıranlar tarama programı kapsamında olmayıp yaptıran kişilerdir. Araştırma grubunun %6.2'si yaptırması gerekirken yaptırmamıştır. Araştırma grubunun sadece %2.2'si kolonoskopi yaptırmıştır ancak kolonoskopi yaptıranlar, tarama programı kapsamında olmayıp yaptıran kişilerdir. Araştırma grubunun %6.2'si yaptırması gerektiği halde yaptırmamıştır. Sağlık personeli toplumda tıbbi bilgilerin asıl kaynağı ve rol-model olması gereken bir grup'tur. Bu kişilerin sağlık personeli olduğu düşünülürse çalışmamızda sadece KKMM yapma oranı yüksek çıkmıştır. KMM, mamografi, pap smear, GGK testi ve kolonoskopi yaptırma oranı düşük çıkmıştır. Sağlık çalışanları, zaman bulamama, ihmal gibi sebeplerden dolayı tarama yaptırmadıklarını ifade etmişlerdir. Sağlık çalışanlarının meme, serviks ve kolorektal kanserinden korunma ile ilgili eğitim ve tarama yapma duyarlılığı artırılmalıdır. Anahtar sözcükler: Kendi kendine meme muayenesi (KKMM),Klinik meme muayenesi (KMM), mamografi, Gaitada gizli kan (GGK) testi, pap smear, kolonoskopi