Malatya ili Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerinde lise öğrencileri arasında sigara, alkol ve madde kullanımı sıklığı ve etkileyen faktörler

Amaç: Bu çalışmanın amacı Malatya ili merkeze bağlı Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerindeki liselerde okuyan öğrencilerin sigara, alkol ve madde kullanımı prevalansını tespit etmek ve risk faktörleri ile madde kullanımı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Materyal ve Metot: Kesitsel tipte yapılan bu çalışma tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 9 ayrı lisede 36 sınıf şubesinde 975 kişi üzerinde anket uygulanarak yapılmıştır. Girilen her sınıfa 50 sorudan oluşan anket formu hakkında genel bilgiler ve nasıl doldurulacağı anlatılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde Ki-kare testi, Kruskal Wallis testi, Mann whitney-U testi ve logit analiz testleri kullanıldı. Tüm değerlendirmelerde p<0.05 değeri anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin yaşam boyu sigara kullanma sıklığı %34, yaşam boyu alkol kullanma oranı %14.3, ve madde kullanma oranı %4.2 bulunmuştur. Lise 1, lise 2, lise 3 ve lise 4'te okuyan öğrencilerin sigara kullanma oranı sırasıyla % 25.2, %33.5, %29.8 ve %45.9 olarak bulunmuştur. Ailesinde alkol kullanımı olan öğrencilerin %70'i, ailesinde alkol kullanımı olmayan öğrencilerin %10.6'sı alkol almıştır. Alkol alan öğrencilerin %25.8'i alkolü ilk içme yaşı 13 yaş ve altındadır. Madde kullanan öğrencilerin %34.3'ü maddeyi ilk kullanma yaşı 13 yaş ve altındadır. Sonuç: Ailesinde ve çevresinde alkol ve madde kullanımı olan öğrencilerde bu maddeleri kullanma anlamlı olarak daha fazladır. Öğrencilerin madde kullanımında risk faktörü olarak yaşadıkları ortam, anne baba veya arkadaşlarının madde kullanıyor olmasının önemi vardır. Bu nedenle ailede, okulda ve sokakta koruyucu önlemlerin alınması gerekir.