Maliye politikası aracı olarak teşvik politikaları ve Türk teşvik sisteminin değerlendirilmesi

Devletler üretim, ihracat ve istihdamı artırmak ve özellikle ekonomik daralma dönemlerinde bu göstergelerin sert düşüşlerini engellemek amacıyla teşvik politikalarını maliye politikası aracı olarak etkin uygulamalarla kullanmaktadırlar. Bu politikalar uluslararası rekabetin önem kazandığı günümüz küreselleşen dünyada, bu yönüyle de büyük önem taşımaktadır. Teşvik politikaları üretim artışı yoluyla ekonomik büyüme ve kalkınmayı sağlama, ülkenin rekabet gücünü arttırarak dünya ticaret hacminden daha fazla pay alma ve dolayısıyla dış ticaret açığını azaltma, bölgesel dengesizlik sorunuyla mücadele etme ve istihdam artışı sağlama fonksiyonlarına sahiptir. Türkiye'de uygulanan teşvik sistemi 2012 yılında alınan Bakanlar Kurulu Kararı ile önemli değişikliklere uğramıştır. Bu yeni teşvik sistemi; yatırım teşvikleri için birden fazla mekanizmadan oluşurken, KOBİ'lere yönelik olarak verilen destekler ağırlıklı olarak proje bazlı destek mekanizmaları ile KOSGEB ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde uygulanmaktadır. Yeni teşvik sistemi kapsamında bölge ve sektör bazlı uygulamalar ayrıştırılmakta, öncelikli bölge ve sektörler teşvik mekanizmalarıyla artan oranlı olarak desteklenmektedir. Bu şekilde devletin gelişmesini istediği bölge ve sektörlere pozitif ayrımcılık uygulanmaktadır. Ancak destek mekanizmalarından da görüldüğü üzere, farklı kurumlar tarafından birbirine v benzer destekler uygulanmakta, ayrıca fazla sayıda kurumun uygulayıcı olması çok başlılığa sebebiyet vermekte ve sistemi karmaşık hale getirmektedir. Bu çalışmanın amacı; bir maliye politikası aracı olarak teşvik politikalarını genel olarak ele alarak, Türk teşvik sistemini değerlendirmek ve sistemdeki mevcut sorunlarla ilgili çözüm önerileri sunmaktır. Çalışmada ana hatlarıyla teşvik politikaları, Türkiye'de uygulanan yatırım teşvikleri, ihracat teşvikleri ve KOBİ'lere sağlanan devlet teşvikleri ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Yatırım, İhracat, KOBİ, Maliye Politikası, Teşvik Politikaları, Türk Teşvik Sistemi.