Manastırlı Mehmet Rıfat ve Mecâmi'ü'l-edeb adlı eserinin usûl-i kitâbet ve hitâbet bölümü (İnceleme-metin)

Tanzimatla birlikte gelen yenileşme hareketleri sonucu eğitim sisteminin yenilenmesine yönelik girişimlerde bulunulmuş ve modern tarzda eğitim veren kurumlar açılmıştır. Açılan bu yeni okulların ders programlarında kitabet ve hitabet konularının öğretilmesi amacıyla dersler konulmuştur. Bu derslerin okutulabilmesi için yeni kitaplara ihtiyaç duyulmuş ve bu sebeple birçok ders kitabı kaleme alınmıştır. Çalışmamıza konu olan Usûl-i Kitâbet ve Hitâbet bu çalışmanın bir ürünüdür. Usûl-i Kitâbet ve Hitâbet üzerine günümüze kadar kapsamlı bir çalışma yapılmamış olup, eserin günümüz alfabesine aktarımı da yapılmamıştır. Tezin amacı; söz konusu eserin ihtiva ettiği hususları ortaya koymak, edebiyat tarihi açısından yeri ve önemini belirlemektir. Eser iki ayrı bölümden oluşmaktadır. Kitabete ayrılan ilk bölüm; yazışma ile ilgili tanım ve tasnifleri, yazışma türlerine dair bilgileri içermektedir. İkinci bölüm, hitabete dair tanım ve hitabet kurallarından oluşmaktadır. Bu tez, Manastırlı Mehmet Rıfat'ın Usûl-i Kitâbet ve Hitâbet adlı eserinin inceleme ve çevriyazı çalışmasıdır. Çalışma; giriş, üç ana bölüm ve sonuç kısmından meydana gelmiştir. Giriş bölümünde, belâgat üzerinde durularak, tarihsel gelişimi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölüm; Manastırlı Mehmet Rıfat'ın hayatı ve eserleri hakkında genel bilgilerden, dil ve edebiyat hakkındaki görüşlerinden oluşmaktadır. İkinci bölümde Usûl-i Kitâbet ve Hitâbet'in tanıtımı yapılarak, şekil ve muhteva bakımından incelenmiştir. Üçüncü bölüm eserin çevriyazılı metni ve bu aşamada izlenen yöntemden oluşmaktadır. Ardından sonuç ve kaynakça bölümüne yer verilmiştir.