Manisa kent merkezinde 12-17 yaş grubu çocuk ve ergenlerde gastrointestinal yakınma sıklığı ve çölyak hastalığı ile ilişkisi

Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı olan bireylerde gıda kaynaklı glutene karşı maruziyet sonucu gelişen immün mekanizmaların eşlik ettiği, otoimmün bir enteropatidir. Tarama çalışmaları ile tanı alan her bir çölyaklı hastaya karşılık, tanı alamayan 7-8 hastanın olduğunu ortaya çıkmıştır. Araştırmamıza 12-17 yaş aralığında 477 çocuk ve ergen dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik özellikler, çölyak ile iliĢkili gastrointestinal semptomlar, beslenme özellikleri ve yaşam kalitesi ölçeğinin yer aldığı anketler uygulandı. Boy ve ağırlıkları ölçüldü. Aft ve dişlerde lekelenme açısından ağız muayeneleri yapıldı. Hızlı çölyak testi ile çölyak taraması yapıldı.Araştırmamızda çölyak hastası bulamadık. Asemptomatik çölyak hastalarının saptanması için daha büyük kitlelerde, daha duyarlı tanı testleri ile tarama çalışması yapılması önerilir. Araştırmamızda çölyak hastalığında görülebilecek yakınmaların sorgulandı ve en sık yakınma karın ağrısı olarak bulundu. Kız cinsiyettekilerde, pika öyküsü olanlarda, gaz ve karında şişlik şikayetleri olanlarda daha fazla karın ağrısı yakınması olduğu görüldü. Oluşturduğumuz gıda endeksine göre çocukların %43.8‟i (n:209) yetersiz beslenmekteydi. Yetersiz beslenme riski 12-14 yaş grubunda, erkek cinsiyette, sağlık algısı kötü olanlar ve annesi ev hanımı olanlarda daha yüksekti. Okul çağı çocuklarında yetersiz beslenmenin yüksek olması sebebiyle, okullarda sağlıklı beslenme ve önemi ile ilgili eğitimler artırılmalıdır.Yaşam kalitesinin düşük olma riski en fazla, kötü sosyoekonomik düzeyi olan, kötü beslenen, ergenliğe girmede gecikme yaşadığını düşünen ve okul başarısının düşük olduğunu düşünenlerde olduğu saptandı. Bu riski taşıyan çocuklarla okul rehberlik biriminin daha yakından ilgilenmesi önerilir.