Mardin yöresi Spalax'larının (Mammalia:Rodentia) morfolojik ve karyolojik özellikleri

ÖZET Bu çalışmada Mardin yöresinde toplanan 24 (11 erkek, 13 dişi) Nannospalax ehrenbergi Nehring 1898, örneğinin morfolojik ve karyolojik özellikleri araştırılmıştır. Örneklerin vücut ölçüleri, baş iskeleti özellikleri ve ölçüleri, diş özellikleri gibi taksonomik öneme sahip morfolojik özellikleri ile kemik iliğinden kromozom preparatlanndan karyolojik özellikleri incelenmiştir. Morfolojik özellikler ile karyolojik özellikleri literatür bilgileriyle karşılaştırılmıştır. Örneklere ait post, iskelet ve kromozom preparatları Dicle Üniversitesi Fen-Kdebiyal Fakültesi Biyoloji Bölümünde korunmaktadır. Yapılan analizler sonucunda, Mardin yöresi Nannospalax ehrenbergi örneklerinde diploid kromozom sayısı 2n=52, kromozom kol sayısı NF=76 ve otozomların kol sayısı NFa=72 olarak tespil edilmiştir. Otozomların 1 1 çifti metasentrik/submetasentrik, 14 çifti akrosentrik. X kromozomu büyük ve submetasentrik; Y kromozomu küçük ve akrosentrik olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar daha önceki yapılan çalışmalarla karşılaştırıldığında Mardin yöresi Nannospalax ehrenbergi örneklerinin kromozom morfolojisi bakımından Diyarbakır, Elazığ, Şırnak, Siverek ve Birecik populasyonlarıyla benzerlik gösterirken; Şanlıurfa, Kilis, Gaziantep ve Tarsus populasyonlarıyla farklılıklar gösterdiği anlaşılmaktadır. Anahtar kelimeler : Rodentia, Spalacidae, Nannospalax ehrenbergi, Karyoloji, Morfoloji, Türkiye.