Masif ve submasif pulmoner tromboemboli hastalarında ekokardiyografi takip sonuçları

Amaç: Pulmoner tromboemboli (PTE) yaygın görülen, tanısı zor, önemli oranda morbidite ve mortaliteye yol açan bir hastalıktır. Bununla birlikte PTE tedavisi oldukça etkilidir. Ancak tedaviye rağmen hastaların az bir kısmında kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (KTEPH) gelişim riski ortaya çıkar. (Tedavi edilmediği takdirde ise, yine hastaların az bir kısmında görülen KTEPH gelişimi riski artar). Akut PTE tanısı alan hastaların, en az 3 ay antikoagülan tedavi aldıktan sonra KTEPH açısından ekokardiyografi (EKO) ile değerlendirilmesi önerilmektedir. Çalışmamızda masif ve submasif PTE hastalarının başvuru sırasında ve takiplerindeki EKO sonuçları değerlendirilerek, takipte pulmoner hipertansiyonun (PH) ve ekokardiografik olarak sağ kalp etkilenme bulgularının devam edip etmediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı'na ve acil servisine Ocak 2015 ve Eylül 2020 tarihleri arasında başvuran, masif ve submasif PTE tanısı alan 137 hastanın başvuru sırasındaki ve tedaviden en az 3 ay sonraki kontrol EKO bulguları retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Tüm hastaların 6'sında, yaşayan hastalardan trombolitik verilen toplamda 8 hastanın ise sadece 1'inde KTEPH gelişmiştir. KTEPH gelişen hastalardan 2'sinde PTE öyküsü, 4'ünde venöz tromboemboli (VTE) öyküsü, 5'inde non 0 kan grubu, 2'sinde trombofili bulunmaktadır. Çalışmaya katılan tüm hastaların tedaviden en az 3 ay sonraki sağ atrium çapı (RAD) ve sağ ventrikül çapı (RVD) (ortanca değerler sırasıyla 3,7 cm ve 3,6 cm) değerleri, ilk başvuru sırasındaki değerlerinden (ortanca değerler sırasıyla 4,4 cm ve 4,2 cm) istatistiksel olarak anlamlı olarak farkla düşük bulunmuştur (p<0,05). Hastaların tedaviden en az 3 ay sonraki pulmoner arter sistolik basıncı (PABS) değerleri (ortanca değer 30,0 mmHg) başvuru sırasındaki (ortanca değer 45,0 mmHg) değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı olarak farkla düşük bulunmuştur (p<0,05). Masif ve submasif hasta grupları ayrı ayrı değerlendirildiğinde RAD, RVD ve PABS için benzer sonuçlar elde edilmiştir. Sonuç: Tedaviden en az 3 ay sonra PTE hastalarında sağ kalp etkilenme bulguları gerilemekte, PABS değerleri normale dönmektedir. PTE'de antikoagülan ve trombolitik tedavisi KTEPH gelişimini ve mortaliteyi önlemede etkilidir. Bununla birlikte masif ve submasif, özellikle KTEPH açısından risk faktörleri olan PTE hastalarında en az bir kez EKO kontrolü gereklidir. Non 0 kan grubu ve önceki VTE öyküsü KTEPH gelişen hastalarda en sık görülen risk faktörleridir. Anahtar Kelimeler: Ekokardiyografi, masif pulmoner emboli, submasif pulmoner emboli