Matematik öğretmenlerinin ders kitaplarını okuma yeterliklerinin incelenmesi ve bir mesleki gelişim programı önerisi

Bu tez çalışması ortaokul matematik öğretmenlerinin öğretim programı materyali olan ders kitaplarını nasıl okuduklarını inceleyerek, ders kitabının etkin kullanımına yönelik bir mesleki gelişim programı ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmaya 30 ortaokul matematik öğretmeni katılmış, veriler üç aşamada toplanmıştır. Birinci aşamada kesirlerde sadeleştirme ve genişletme ile ilgili 5. sınıf kazanımının ders kitabındaki öğretimi bir kitap parçası halinde öğretmenlere verilmiş ve "sizce bu kazanımın öğretimine ilişkin kitap yazarları nelere dikkat etmiştir?" sorusu yöneltilmiştir. İkinci aşamada aynı ders kitabı parçası üzerinde daha önceden belirlenmiş bir kavramsal çerçeveye dayalı sorularla (örn., sizce kazanımın öğretiminde problem çözmeye dayalı öğretime yer verilmiş midir? Açıklayınız.) verilere ulaşılmıştır. Son aşamada ise açık uçlu sorular aracılığıyla öğretmenlerin ilk iki aşamada verdikleri cevapların arka planını incelemek ve ayrıca mesleki gelişim programı önerisinin içeriğini belirmek amacıyla öğretmenlerden veri toplanmıştır. Ders kitabı parçası aynı zamanda ikinci aşamadaki sorular ışığında iki matematik eğitimcisi tarafından analiz edilmiş ve uzman incelemesine dayalı bulgularla öğretmen cevapları karşılaştırılmıştır. Bulgular öğretmenlerin bir öğretim programı materyali olan ders kitabını kavramsal çerçeve ekseninde (beceriler, zorluk ve yanılgılar, materyal ve teknoloji, matematiksel modelleme ve ölçme değerlendirme) etkin okuyamadıklarını ortaya koymuştur. Öğretmenlerin ders kitabı okuma yaklaşımlarının özellikle "yapılanları betimleme", "öneri sunma" veya "eksik belirtme" çerçevesinde ve yüzeysel olduğu görülmüştür. Araştırma sonunda bulgulara dayalı olarak öğretmenlerin ders kitabı öğretim programı materyalini etkin okuma ve kullanmalarını geliştirmeye yönelik bir mesleki gelişim programı önerisine yer verilmiştir. Anahtar kelimeler: Matematik öğretim programı, ders kitabı okuma, öğretim programı materyali, mesleki gelişim programı