Maurice Merleau-Ponty'nin algının fenomenolojisi'nin fenomenoloji felsefesine katkısı

Varoluşçu fenomenoloji kapsamında konumlanan Maurice Merleau-Ponty'nin fenomenolojisi vücut-özne terimini felsefe geleneğine taşır. Algılanan dünyada algının nasıl anlamlı bir bütünlük kazandığını soruşturmakla araştır-malarına başlayan Merleau-Ponty'nin Algının Fenomenolojisi adlı yapıtı, iki te-mel sorunsal üzerine yükselir. Algı sorunsalını ve vücut terimini araştırmasının merkezine yerleştiren Merleau-Ponty'nin varoluşsal fenomenolojisinde vücut terimi, ayrıcalıklı bir yere sahip olmakla birlikte Merleau-Ponty'nin şaşırtıcı bul-gular içeren özgün bir yaklaşım oluşturmasında da birincil öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Merleau-Ponty'nin Algının Fenomenolojisi adlı yapıtının fe-nomenolojik yaklaşıma katkısını algı fenomeni ve vücut terimi bakımından be-timsel bakışla incelemektir. İlk bölümde Merleau-Ponty'nin sorgulama izleğini anlamak ve düşünme biçimi üzerindeki etkilerini gözlemlemek üzere Merleau-Ponty'i fenomenolojik yaklaşıma taşıyan süreçler ele alınmıştır. Bu bölümde Merleau-Ponty'nin çalışma yaşamı boyunca eleştirel bir biçimde düşünme ilişki-sinin süreceği Descartes ve Husserl'in felsefi görüşleri ve bu görüşlerin Merleau-Ponty'nin feneomenolojisi üzerindeki etkileri ile Merleau-Ponty'i varoluşçu fe-nomenolog yapan nitelikler incelenmiştir. Bu bölümde, Descartes'ın zihin-beden düalizmini ve Husserl'in olguyu özlere indirgeyen bakışını eleştiren görüşlerine yer verilmiştir. İkinci bölüm, Algının Fenomenolojisi adlı yapıtta yer alan ve Mer-leau-Ponty'nin araştırmaya yönelmesinde etkili olan algı fenomeninin sorgulan-masından oluşur. Gestalt psikolojisinin felsefi temellerini kuran ve duyumsama-nın algının bütünlüğü ile ilişkisini Gestalt teorisinin figür-fon ilişkisinden yola çıkarak geliştiren Merleau-Ponty'nin algıyla ilişkili terimleri soruşturulmuştur. Üçüncü ve son bölüm, Merleau-Ponty'nin idealist, materyalist ve düalist ontoloji-lerin eleştirilerinden ve Schneider probleminin bulgularından yola çıkarak oluş-turduğu "vücut-özne" terimine nasıl ulaştığını, "fenomenal vücut" ve "yaşayan vücut" terimlerini, hayalet organ fenomenini inceleyerek bir vücut ontolojisi oluşturmasını içerir. Merleau-Ponty'nin Algının Fenomenolojisi adlı yapıtı, algı fenomenini felsefi sorgulamayla incelemesi ve vücut ontolojisi kurması yoluyla yeni terimler üretmesi bakımından fenomenolojik yaklaşıma katkı sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Fenomenoloji, Algı, Fenomenal Vücut, Vücut-Özne, Mekânsallık, Yönelim Merkezi.