Existentialism
95 theses under this subject heading
İkinci Yeni şiirinde yalnızlık fenomeni
Bu çalışmanın amacı, İkinci Yeni şiirinde öne çıkan yalnızlık temasını, varoluşçu psikoterapi kuramı bağlamında incelemektir. 1950'li yıllarda ortaya çıkan İkinci Yeni şiir hareketi, bireyin iç dünyasını, varoluşsal kaygılarını ve yalnızlık deneyimini ön plana çıkaran bir şiirdir. Bu bağlamda, özellikle Turgut Uyar, Edip Cansever ve Cemal Süreya'nın şiirlerinde yalnızlık; bireyin anlam arayışı, yabancılaşması ve içsel çatışmalarıyla birlikte ele alınmaktadır. Tezin temel amacı, İkinci Yeni'deki yalnızlık olgusunun Irvin D. Yalom'un fikirleri ışığında varoluşçu psikoterapi ilkeleriyle ne ölçüde örtüştüğünü ortaya koymaktır. Çalışmada varoluşçuluk ve varoluşçu psikoterapi kuramından oluşan eklektik bir yöntem kullanılmış ve bu yöntem varoluşçu hümanistik yaklaşım öncülerinden Rollo May ve Irvin D. Yalom'un görüşleriyle de desteklenmiştir. Tezin kuramsal çerçevesi oluşturulurken varoluşçu psikoterapinin yalnızlık, ölüm, özgürlük ve anlamsızlık gibi temel kavramları açıklanmış ve şiirler bu kavramlar üzerinden irdelenmiştir. Uygulamalı bölümde ise Turgut Uyar, Edip Cansever ve Cemal Süreya'nın şiirleri, yalnızlık teması üzerinden varoluşçu bir yaklaşımla çözümlenmeye çalışılmıştır. İkinci Yeni şairlerinin yalnızlık temasını bireysel bir duygu durumunun ötesinde, insanın varlıkla kurduğu ilişkideki temel bir kırılma anı olarak işlediği sonucuna ulaşılmıştır. Şiirlerdeki imgeler, dilsel yapılar ve biçimsel tercihler, varoluşsal yalnızlığın şiirsel ifade olanaklarını genişletmektedir. Bu tez, İkinci Yeni şiirinde yalnızlığın, edebî bir tema olmakla beraber felsefi bir zemini de işaret ettiğini ve varoluşçu psikoterapi kuramıyla anlamlı bir bağ kurduğunu göstermektedir.
African American existentialism in Harlem Renaissance novels
This thesis aims to examine the emergence of African American existential thought during the Harlem Renaissance as manifested in Nella Larsen's Quicksand (1928), Wallace Thurman's The Blacker The Berry (1929), Langston Hughes's Not Without Laughter (1930), and George Schuyler's Black No More (1931). The construction of identities within the African American experience merges with existential inquiries that fundamentally question the existence of Black individuals, as racism perpetuates a struggle that prompts an existential response to nihilism. In these selected Harlem Renaissance novels, Black characters' experience takes on a proto-existentialist quality, expanding canonical existentialism with its historical and geographical associations. Adopting an existential mode of thought becomes essential in the context of Black existence. While Black people strive toward regaining their humanity in reaction to the oppressive nature of a society characterized by antiblack views, they form complex structures, systems of values, and identity constructions. By opposing oppressive systems, Black people actively pursue meaningful and "authentic" existence and assert their identities. The selected literary works in this thesis offer a variety of perspectives and personal experiences in particular contexts. Chapter 1 examines Nella Larsen's protagonist Helga Crane in Quicksand (1928), analyzing the complexities of racial constructions and the pursuit of meaning and identity. Chapter 2 studies the protagonist Emma Lou from Wallace Thurman's The Blacker The Berry (1929), who struggles with internalized racism, but ultimately finds self-acceptance and "authenticity" by embracing her Black identity and existential responsibility. Chapter 3 offers alternative responses to nihilism in Langston Hughes's Not Without Laughter (1930) by focusing on questions regarding traditional religious affiliations and affirmation of a Black identity through the use of music. Chapter 4 explores George Schuyler's Black No More (1931) with its critique of both white and Black constructions of identity. By exploring these distinct perspectives and themes, this thesis presents a deeper understanding of African American existential thought during the Harlem Renaissance and its significance in shaping literary discourse and cultural identity.
Existential anxieties created by menace in Harold Pinter's plays: The Room, The Birthday Party and the Dumb Waiter
Harold Pinter (1930-2008) is one of the most outstanding and important British dramatists. He wrote theatre plays, radio plays, screenplays for films, sketches and poems. Harold Pinter is well-known for his comedies of menace. In his works, he mainly deals with alienation, violence, distorted memory, jealousy, fear, anxiety, betrayal, hidden secrets and sexual politics. By inserting comic dialogues and scenes, Pinter blends comedy and tragedy in his works. The Jewish playwright Harold Pinter was born in 1930. That is, in his childhood he experienced war and the anti-Jewish tendencies and all the fears and terrors coming from that. It wasn't possible for Pinter to remain unaffected. Therefore, it can be clearly understood that he was influenced by the existential thoughts which were in the air at that time of history as a person who experienced anti-Semitism before the WW II and who was sent to a safer place from German bombing. People found themselves in a worse, fragmented and complex society. After the war, they were disillusioned and they lost their aims in life. After all, the only thing important for them is their own existence since the society they lived in is full of threats. As a matter of course, these menacing factors played an important role in his life and he reflected what he lived and what he was influenced in his works. Pinter's characters are kept in an absurd-existential situation and they struggle to make sense of their own being. These existential situations are actually characters' existential anxieties because the characters are threatened by the menace, and in return, react to the danger of the invasion of their lives by this threat. The seeming safety of inside is compared with the danger of the outside world where the menace is assumed to dwell. However, Pinter shocks his audience by showing that the menace dwells not necessarily in the external world but can be anywhere, including the inside of the house. This study aims at exploring existential anxieties in Harold Pinter's plays created by menace which appeared in social life after WW II. In order to do this, this study covers Harold Pinter's three plays; The Room (1957), The Birthday Party (1957) and The Dumb waiter (1957). The reason why these three plays are chosen to study is that existential anxieties and the menace creating them are so apparent in them and it plays the central theme in these works. The introduction part of the thesis gives general information about Harold Pinter's biography, his works and Comedy of Menace. The second part of the thesis covers the concept of menace in these selected plays. The third part of the thesis gives information about what sort of existential anxieties reflected because of menace. Lastly, the conclusion gives an overall evaluation about the subject of the study. Key Words: Harold Pinter, Menace, Existentialism, Existential Anxiety
The main characters mode of existence in two literary works: Shylock in the Merchant of Venice and Ella in the Forty Rules of Love
William Shakespeare (1564-1616), is one of the most outstanding and important British authors. His plays are still very popular all over the world. By inserting comic dialogues and scenes, Shakespeare mixes comedy and tragedy in his works. The Merchant of Venice is one of William Shakespeare's most special, impressive and current plays thanks to its contemporary content. In this literary work we can see the results of othering the others. People's disrespectful and opportunist behaviours cause undesirable consequences. Our honour, well known Turkish writer Elif Shafak's book The Forty Rules of Love tells us the story of an unhappy woman called Ella who forgets her existence in her monotonous life. Later she discovers herself within the love of a man called Zahara and under the light of divine love by sufism. As a conclusion in these two literary works one can observe, the conservative Jew, Shylock's point of view which is far from the love of people and Ella's story which is full of love. This thesis is aimed to investigate the mode of people through their point of view to the meaning of human existence. The fight between humans existed since the beginning of the world. The first crime occured with the murder of Habil by his brother Kabil. After the industrial development capitalism which means money became the goal of people's lives. People's selfishness caused the wars; I and II World Wars are the most significant ones. After this process, humans started to lose the meaning of their existence, humanity an essence. It can be thought that from modernism to postmodernism this situation got worse. As a result, people turned into a machine or mechanic item with limited feelings, senses and emotions. This situation caused many problems. Day by day society gets worse, the attitude of people to each other is artificial and people are far from sincerety. When a person questions the problem of these issues and wants to examine the bottom of the iceberg, they choose this subject. This issue is so important because nearly everyone suffers from unhappiness and depression. With crimes, wars, and arguments people's lives turn into hell. Instead of hatred if a person prefers mercy and love, then his/her world would turn into heaven. The purpose of this study is to show that we are not desperate and alone in the universe. God is the source of love like the Sun is the source of heat to Earth. So, humans do not need to fight for anything because the meaning and existence of the person is the love of others and God. As it is known, people are not eternal or immortal, being cruel in a short time in this world is just waste of time. It can be suggested that in families, parents and at schools teachers should emphasize the importance of moral attitudes. Religious education can not be considered, not only memorising of prays, but also the education of being a decent person. As it is very difficult to separate the abstract with the concrete for small kids instead of theorotical knowledge, the syllabus should be prepared according to practical examples.
Merleau-Ponty, Sartre ve Lacan'ın yaklaşımları ekseninde sanatta 'bakış'
Bu tezin temel amacı, Merleau-Ponty, Sartre ve Lacan'ın sanatta 'bakıs' görüslerini ortaya çıkarmaktır. Bunu yaparken de, sanattaki 'bakıs'ın degiskenligini; çaga,zamana, zamanın ruhuna dönük biçimlenmesini anlamak, anlatmaktır. Tezde öncelikle; ilk bölümde bakmak, görmek arasındaki fark belirtilerek, felsefe ile sanatın ortak izdüsümü olan algının ifadesi, diger bölümlerde ise; Merleau-Ponty, Sartre ve Lacan'ın sanatta 'bakıs'ın izdüsümü irdelenmistir.
Land Art ve mekan bağlamında süre, süreç, temsiliyet problematiğinin dil ve mekan ilişkisi: sanatçının varoluşsal uzamı
Land Art sanatçılarına referansla, esnek bir yapı anlayışı ile ele aldığım çalışmamda, sonuç olarak, sanatçıların bize yeni ve taze bir perspektif öneren görme biçimlerinin mekan ve dil ile yoğun bir ilişki kurarak, yeni bir görme biçimi ve algı versiyonları önerdiklerini ifade edebilirim. Çalışmam kapsamında, sanatçılar nezdinde zihinsel olarak üretilen mekan kavramının ve bu imgelemsel mekan kavramını ön plana çıkaran tavırlarının, dil ile kurdukları yoğun ve katmanlı ilişkinin sanatın kavramsallaşmasında merkezi ve primer bir rol oynadığı açımlanmıştır. Land Art'ın temel dinamiklerini ve bu dinamiklerin dil, mekan ve mekan kavramı ile kurdukları ilişkiyi irdeleyen çalışmamın, ekolojik, çevreci ve etik önermeler içeren günümüz sanatsal yaklaşımlarının ve açılımlarının alımlanmasında etkili olabilme umudunu taşıdığımı ifade edebilirim.
Jean Paul Sartre'da ben'in öteki ile ilişkisi
Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm), temelde insanın kendi değerlerini kendinin oluşturabileceğini, geleceğini yine kendisinin kurabileceğini savunan bir felsefe akımıdır. Martin Heidegger, Karl Jaspers, Gabriel Marcel ve Maurice Merleau-Ponty gibi filozoflarca temsil edilen varoluşçuluk, felsefi bakımdan temellerini Nietzsche, Kierkegaard ve Husserl gibi düşünürlerden alarak nihayetinde Jean Paul Sartre ile kurama dönüşmüştür. Varoluş felsefesi ile kendi çağının ötesine de damga vuran Jean Paul Sartre felsefesinin temel çıkış noktasını, insan varlığı ile öteki nesnelerin varlığı arasındaki farklılığın incelenmesi oluşturur. İnsan varlığı, diğer nesnelerde olduğu gibi varoluşundan önce belirlenmiş bir öze sahip değildir. Tanrıtanımaz Sartre'a göre, Tanrı yoksa insanın Tanrı tarafından önceden belirlenmiş bir özü de yoktur ve bu bağlamda insan herhangi bir şey gibi "orada olarak" var olsa da diğer şeylerden farklı olarak bir bilince sahiptir ki bu bilinç sayesinde o önce var olur ve ardından özgür seçimleri ile kendi özünü belirler. Bu nedenle insan özgürlüğe mahkûmdur. Özgür seçimleri ile kendinde varlığın dışına çıkarak kendi için varlığa evrilen insan, "benlik" sahibi olur. Birey olmanın koşulu, toplumun değer yargılarına göre değil bireyin özgür seçimlerine göre yaşamadır ve Sartre bu otantik varoluşların dışında varoluş sergileyen insanların başkalarıyla yapışkanlık içerisinde yaşadığını ve başkaları arasında kendine yabancılaşan otantik insanın bundan bulantı duyduğunu belirtir. Ben'in Öteki ile ilişkisini varoluş felsefesinde önemle konumlandıran Sartre'a göre, benim özgürlüğümü ve özsel içeriği olmayan otantik varoluşumu engelleyeceği ve herkesin Öteki'nden sakladığı gizli bir şeylerinin olması sebebiyle ben ile öteki ilişkisi olanaksızdır. Tezde, konuyla ilgili ön bilgilerin serimlenmesi ardından tezin esas konusu olan Ben'in Öteki ile İlişkisi sorunsallaştırılıp Sartre felsefesinin, kendisi için varlığın özgürlüğü, sorumluluk, yabancılaşma, hiçlik, özgürlüğe mahkûm oluş, özgürlüğün sınırları, iç daralması ve kendi kendine sorumluluk, beden, bakış kavramları temelinde irdelenecektir.
Bela Tarr sinemasının varoluşçu felsefe bağlamında incelenmesi
İçinde bulunduğumuz yüzyılın en önemli sanat dalı, eğlence odaklı bir endüstri olmanın çok ötesinde, kaynağını yaşamdan alan sinemadır. Benzer şekilde varoluşçuluk ise çağımızın en önemli felsefi düşünüşlerinden birisidir. Bununla birlikte varoluşçuluk sanat ile derinden ilişkilidir. Varoluş felsefesi de merkezine insanı alır ve onun varlığının anlamını sorgular. Dolayısıyla hem sinema hem de varoluşçu felsefe kaynağını insandan ve yaşamdan almaktadır. Sinema ve varoluşçuluk arasındaki düşünce üzerine şekillenen insan odaklı bağın, en saf örneklerini Bela Tarr sinemasında görmek mümkündür. Bela Tarr ürettiği eserler ile insanı ve onun haysiyetini ön plana çıkarmıştır. Bu çalışma Bela Tarr sinemasının ürünleri olan filmlere varoluşçu felsefe bağlamında bakma uğraşını konu edinir. Bu uğraşın amacı genelde insan ve insana ait değerlerin sanat eserleri üzerinden anlamlandırılmasını içerirken özelde Bela Tarr sinemasını varoluşçuluk ekseninde anlamaya dayalıdır. Bu amaca ulaşmak için birinci bölümde araştırmanın varsayımları ve yöntemi üzerinde bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde varoluşçuluk hakkında açıklamalar yapılmıştır. Üçüncü bölümde Bela Tarr'ın eserlerine varoluşçu bakışı mümkün kılan bakış açısının kuramsal çerçevesi sınırlandırılmıştır. Dördüncü bölümde göstergebilimsel yöntem ışığında oluşturulan tablolar ile Bela Tarr sinemasının ikinci dönem filmlerinden Damnation(1988), Satantango(1994), Werckmeister Harmonies(2000) ve The Turin Horse(2011) incelenerek bir sonuca varılmıştır. Bununla beraber Bela Tarr sinemasına varoluşçu bakışı mümkün kılarak, en azından, sinema ve felsefe arasında kurulan bağa bir örnek teşkil edilmek istenmiştir. Böylelikle iletişim bilimlerinin konu edindiği insan ve onun yaşamını anlamaya giden yolda bir adım atılmaya çalışılmıştır.
Zeki Demirkubuz sinemasında varoluşçuluk: Dostoyevski izleri
Sokrates'le başlayan öğretilerin birikimi ve dönüşümü olarak 20. Yüzyılda Kierkegaard ile bir felsefe anlayışı olarak ortaya çıkan Varoluşçuluk, Birinci Dünya Savaşı'nın neden olduğu maddi ve manevi çöküntüyle beraber, savaş, hastalık, ölüm vb. tehlikelerle dolu istikrarsız, güvensiz bir dünyada yaşamak zorunda bırakılan, "dünyaya atılmış" insanı temele alır. Varoluşçu görüşler, insanın çok katmanlı olduğu, tek bir usa indirgenemeyeceği ve "varoluş özden önce geldiği" noktasında birleşir. Ekonomik-Toplumsal sorunlar ve modernleşmeyle birlikte insan kendine, topluma yabancılaşmış ve kabuğuna çekilmiş, bireyselleşmiştir. Bireyin varoluş sorununu ortaya koyan filozof ve yazarların düşüncelerini sanat ile anlamlandırmasıyla etkilenen toplumun farkındalığı artmış, kitlelerin dönüşümü sağlanmıştır. Dünyaya fırlatılmış insanın çaresizliği, bunalımlarını ve haykırma mücadelesini ilk olarak Dostoyevski'nin eserlerinde görebiliriz. Dostoyevski'nin duruşundan ve tarzından etkilenen birçok filozof, yazar ve yönetmen vardır. Bu felsefenin Türk sinemasındaki yansımasının vücut bulduğu auteur yönetmenlerden biri olan Zeki Demirkubuz da röportajlarında sıklıkla Dostoyevski'den etkilendiğinden bahsetmektedir. Bu bağlamda nitel bir araştırma olan çalışmada, eleştirel söylem analiziyle filmler değerlendirilmiş, amaçlı örnekleme yöntemi göz önünde bulundurularak doğuştan varoluşçu temalarının ağırlıklı olduğu Yazgı ve Yeraltı filmlerinin akışına paralel olarak kronolojik düzen ve bütünlük içinde, konu başlıkları halinde, Dostoyevski'nin bakış açısıyla detaylı bir analizle ortaya konmuş ve yorumsamacı bir biçimde varoluşçu açıdan deşifre edilmiştir. Bu çalışmayla Zeki Demirkubuz Sineması, felsefenin ve edebiyatın ışığında varoluşçu anlamlandırmalarla yeniden değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler; Varoluşçuluk, Dostoyevski, Zeki Demirkubuz, Edebiyat, Sinema
Kafka'daki varoluşsal öğelerin varoluş felsefesi açısından değerlendirilmesi
Bu tez Franz Kafka'ya felsefi ve dolayısıyla bütünlüklü bir bakış açısıyla yaklaşmak amacıyla oluşturulmaktadır. Kafka'nın yapıtları genellikle "yabancılaşma" kavramı bağlamında ele alınmakta ve bunun sonucu olarak Kafka'ya sınırlı bir bakış açısı sunulmaktadır. Acaba Kafka'nın yapıtlarını Varoluş Felsefesi ve varoluşçuluğun dayanak noktası olan kavramlar bakımından değerlendirmek daha verimli olabilir mi? Bütünlüklü bir bakış açısıyla Kafka'nın yaşamına ve yapıtlarına yaklaşıldığında Kafka'nın yapıtları varoluşçuluğun kavramlarından birisi olan "yabancılaşma" kavramından daha fazla varoluşçu öğeler taşıyor olabilir mi? Kafka'nın "yabancılaşma" kavramı bağlamında sınırlı bir şekilde ele alınmış olması bu çalışmanın çözmeyi umduğu bir problemdir. Dolayısıyla tez konusunun çalışma yürüteceği alan Varoluş Felsefesi'dir. Felsefi bakış açısıyla Kafka'ya yaklaşıldığında sadece "yabancılaşma" kavramı değil, aynı zamanda varoluşçuluğun öz suyu olan pek çok kavram - varlık, zaman, hiçlik, ölüm, fırlatılmışlık, tek başınalık/yalnızlık, aradalık, can sıkıntısı, kaygı, korku, seçim, özgürlük, saçma, umut- Kafka yapıtlarında örtük bir şekilde de olsa kendini göstermektedir. Kafka'yı kendi yapıtlarıyla birebir örtüştürmek doğru olmasa da onu yapıtlarından tamamen ayrı olarak düşünmek de mümkün değildir. Yapıtlarında, fırlatıldığı yerde kendini bulmaya çalışan, yaşamın anlamını arayan kahramanlarla birlikte Kafka'nın kendisinin de bir çaba içerisinde olduğu görülmektedir. Pascal, Kierkegaard ve Heidegger bu çabayı bütünlüklü bir felsefi sistem ile ortaya koyarken, Kafka bu çabasını edebiyat yoluyla ortaya koymaktadır. Bu çalışmada ilkin "varlık" ve dolayısıyla "hiçlik" kavramı, bu kavramlar ışığında görünür olan diğer kavramlarla birlikte irdelenecektir. Bu bağlamda tüm bunları kendi varlık yapısında barındıran "insan" anlaşılmaya çalışılacaktır. Çünkü Levinas'ın da dile getirdiği gibi insan varoluşu öyledir ki: varlığı anlar. Pascal, Kierkegaard ve Heidegger gibi konu hakkında belirleyici düşünceler ortaya koyan filozofların yapıtları bu irdeleyişe ve anlama sürecine dahil edilerek ele alınacaktır. Daha sonra varlık ve hiçlik ilgisinde ortaya çıkan diğer tüm kavramların, Kafka'da varoluşsal anlamda nasıl bir görünüme büründüğü ortaya konacaktır. Kafka'daki varoluşsal öğelerin nasıl dile geldiğine ilişkin belirlemeler onun başyapıtları, öyküleri ve mektupları esas alınarak sorgulanacak ve varoluşçuluk temelinde işlenecektir.
Türk tiyatrosunda varoluşçuluk
Türk edebiyatında varoluşçuluğun ilk etkileri 1950'li yıllarda akımı tanıtıcı yazıların gazete ve dergilerde yayımlanmasıyla başlamıştır. Varoluşçuluk akımı, diğer felsefe akımlarında olduğu gibi bilimsel yazı türleriyle değil; edebî metin türleriyle ortaya çıkmıştır. Bu yüzden de varoluşçuluk akımının edebiyatla kurmuş olduğu ilişki diğer felsefe akımlarına göre daha kuvvetlidir. Edebiyatımızda özellikle 1960 ve 1970'li yıllarda etkisi artarak günümüzde de devam etmektedir. Çalışmamızda özellikle hikâye, roman ve şiir gibi edebî türlerde etkisi görülen varoluşçuluk akımının, diğer yazmış oldukları metin türlerinde bu akımı bilinçli olarak tercih eden yazarların tiyatro türünde yazmış oldukları eserlerde de etkisinin olduğu gösterilmektir. Varoluşçuluk akımının temel konuları olan yabancılaşma, yalnızlık, intihar, modern yaşamın insan üzerindeki etkileri incelemiş olduğumuz metinlerde ana konu ve tem olarak karşımıza çıkmaktadır. Varoluşçuluğun temel değerleri yazılmış olan tiyatro metinlerinde, tiyatronun türünün olanakları kullanılarak metin kahramanlarının diyaloglarında, kahramanların ruh hallerinin anlatıldığı açıklayıcı bölümlerde ve dekor düzenlenmelerinde karşımıza çıkmaktadır. Tez çalışmasının ilk bölümünde Türk edebiyatında varoluşçuluk akımının nasıl ortaya çıktığı ve etkilerinin nasıl oluştuğu üzerinde durulduktan sonra Bilge Karasu, Güner Sümer ve Oğuz Atay'ın tiyatro türünde yazmış oldukları eserlerindeki etkileri gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızdaki birincil kaynaklar yazarların basılı olan tiyatro metinleridir. Bu metinlerden hareketle tiyatromuzda varoluşçuluk akımının etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler Bilge Karasu, Güner Sümer, Oğuz Atay, tiyatro, varoluşçuluk.
Memet Baydur'un yalnızlığın oyuncakları ve Samuel Beckett'in Endgame eserlerinde insanlık durumunun prizmatik yansıması ile gerçeklik ve varoluşun usdışılığı
The Theatre of the Absurd is a genre that emerged in the aftermath of the Second World War. Having experienced two world wars, the Holocaust, millions of death, and genocides, people started questioning the existence and meaning of the humankind in the universe. Many thought systems, ideals, and philosophies, such as humanism and rationalism were shattered and new philosophies, such as Existentialism replaced them. In this period, Existentialist thinkers Jean-Paul Sartre and Albert Camus were the most prominent figures, whose works influenced many different areas. Many art forms were deeply affected by all these changes and new philosophies. In literature, theatre was the genre that was influenced most. Absurdist playwrights, such as Eugene Ionesco, Samuel Beckett, Jean Genet, Harold Pinter, and Arthur Adamov treated such notions as the place of man in the universe, the indifference of the universe towards humankind, bitter human condition, alienation, lack of communication, and inertia in their plays. However, in order to reflect reality and human condition they chose to use ‗prism' instead of ‗mirror' since, according to them, condition of the humankind cannot be explained through reason and rationality and all we can get is a broken, fragmented, and distorted reality. Hence, it is impossible to reflect the humankind and the reality through mirroring them and on a one-to-one basis. Samuel Beckett's Endgame and Memet Baydur's Yalnızlığın Oyuncakları both are based on the situation of old people who are entrapped in a room, which serves as a shelter for them, their inability to take any action that will ‗save' them, and their indifference to each other. This thesis aims to explore the characteristics of the Theatre of the Absurd, Existentialist philosophy that affected the Absurd theatre deeply, and the socio-political and cultural context of the period in which the Theatre of the absurd generated along with exploring the bitter human condition, agony of existence, and distorted and fragmented reflection of reality that underpins and sets the basis of Endgame and Yalnızlığın Oyuncakları.
Günümüz heykel sanatında varoluşçu etkiler
Günümüz Heykel Sanatında Varoluşçu Etkiler başlıklı bu metin bir Sanatta Yeterlik eser metni olarak hazırlanmıştır. Varoluşçuluk, bir felsefi disiplin olarak İkinci Dünya Savaşı sonrasında, iki dünya savaşı geçirmiş, yıkıntılar içinde ve kendi yarattığı ideallerin yok olduğunu görmüş bir Avrupa'nın ortasında ortaya çıkmış ve köklerini bu coğrafyada salmıştır. Varoluşçuluğu tarihsel olarak ele alan birçok kaynakta akım köklerini, felsefe tarihini devrimsel bir şekilde değiştiren ve insanın dünyada kendini bilmesinin önemine ve nasıl yaşaması gerektiğine dair düşünceleriyle felsefenin yönünü doğadan insana doğru çeviren Sokrates'te bulmaktadır. Elbette Sokrates Varoluşçu bir filozof değildir, ancak düşünceleriyle bu akımın filozoflarını oldukça etkilemiştir. Sokrates gibi aslında Varoluşçu olmayıp bu akımla ilişki kurulan Kierkegaard, Nietzsche, Blaise Pascal gibi pek çok farklı filozof vardır ancak Varoluşçuluğun asıl yeşerdiği yer yukarıda da belirtildiği gibi İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa'dır. Ele aldığı iç sıkıntısı, dünyaya fırlatılmışlık, ölüm karşısında insanın varoluşu, kaygı, absürt gibi kavramlar dönemin toplumsal ve siyasal yaşantısında somut karşılıklar bulduğu için de oldukça popüler bir felsefe akımı olmuş ve etkileri günümüze kadar ulaşmıştır. Etkilerinin bu kadar geniş bir alanda ve zamansal olarak da uzun sürmesinin başka bir sebebi de akımın filozoflarının, diğer felsefe akımları ve disiplinlerinin aksine felsefi düşünce ve kavramlarını daha çok edebi metinler üzerinden aktarmaları ve bu sayede de entelektüel çevrelerde olduğu kadar gündelik yaşantının içinde de ses getirmiş olmalarıdır. Varoluşçuluk bu popülerliği üzerinden oldukça eleştirilmiş, bunalım ve umutsuzluk felsefesi olmakla itham edilmiştir. Varoluşçuluğun etkileri, edebiyat ve tiyatronun sınırlarını aşarak; resim, heykel, sinema, şiir, fotoğraf gibi alanlara da yansımış, bu felsefeden etkilenen ve kendi yaşantısı ve yaratma biçimleriyle bu felsefe arasında ilişki kuran birçok sanatçı olmuştur. Bu metnin konusu olan varoluşçuluk ve heykel ilişkisi de bu yüzden önemlidir. Bu eser metninin eser kısmını oluşturan üretimler, bütün bu kavramlar tarihsel ve felsefi olarak açıklandıktan sonra, varoluşçuluk ve heykel ilişkisine referans olabilecek üretimleri olan günümüz sanatçılarının eserleri üzerinden örneklenerek açıklanmış ve metin bu şekilde tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Varoluş, Heykel, Kaygı, Zaman, İç Sıkıntısı
Tasavvuf ve psikoloji ilişkisi: varoluşçu, insancıl ve benötesi psikoloji kuramları çerçevesinde (XXI. yüzyıl)
Bu disiplinler arası çalışmada, tasavvuf ve psikoloji ilişkisi varoluşçu, insancıl ve benötesi psikoloji perspektifinden değerlendirilmiştir. Günümüzde insanı tanıma ve anlamada bütüncül bir yaklaşım savunulmaya başlamıştır. Bu durum kimi psikologları, insanı tanıma ve onların sorunlarıyla başa çıkmada tasavvufa yöneltmektedir. Dolayısıyla, tasavvufun psikolojiye entegrasyonu çalışmaları önem kazanan konular arasındadır. Bu çalışmalarda, tasavvuf yöntem ve pratiklerinin bireyin iyi oluşu üzerindeki olumlu katkısının da etkisi büyüktür. Batı'daki çalışmalar, Hıristiyanlık, Budizm, Hinduizm ve Taoizm gibi gelenekler çerçevesinde yapılmaktadır. Bununla birlikte kimi psikologlar bu konuda tasavvufun da katkı sağlayabileceğini düşünmektedir. Çalışmada, bu düşünceye sahip psikologların araştırmaları temel alınarak varoluşçu, insancıl ve benötesi psikoloji bağlamında tasavvuf ve psikoloji ilişkisi ele alınmıştır. Teorik ve pratik açıdan incelenen tasavvuf ve psikoloji ilişkisi, temelde günümüzde yapılan araştırmalar çerçevesinde değerlendirilmiş ve bu bağlamda önde gelen isimlere yer verilmiştir. Tasavvuf ve psikoloji ilişkisinde öncelikle insan doğası (fıtrat) tanımlanmıştır. Tasavvuf ve varoluşçu psikoloji ilişkisi çerçevesinde özgürlük, ölüm, ontolojik yalnızlık, kendini bilmek ve anlam arayışı incelenmiştir. İnsancıl psikoloji ile tasavvuf ilişkisi açısından kendini gerçekleştirme, doruk deneyimler, sûfî tecrübe, bütünleşme değerlendirilmiştir. Benötesi psikolojiyle tasavvuf ilişkisi bakımından ise manevi kriz, mistik tecrübe, manevi rehber ve manevi yolculuk kavramları ele alınmıştır. Zikir, tefekkür, murakabe, halvet gibi dönüştürücü tasavvuf uygulamalarının psikolojik iyi oluşa katkıları da incelenmiştir. Ardından tasavvuf metinleri ile bibliyoterapi ile tasavvuftaki sabır, şükür, takva, tevekkül, tevazu, fakr ve rıza gibi erdemlerin başa çıkmaya nasıl katkı sağlayabileceği ele alınmıştır. Günümüzde Batılı Müslüman psikologlar, tasavvufun insan tanımını, uygulamalarını ve erdemlerini psikolojik açıdan yorumlayarak modern insanın sorunlarına kadim gelenekten çözüm bulma çabası içindedirler. Bu doğrultuda tasavvufun günümüz insanının sorunlarını çözmede ne ölçüde katkı sağlayabileceği sorusu yanıtlanmaya çalışılmıştır. Çalışmada, tasavvuf kitaplarını referans alan psikologların tasavvuf ve psikoloji ilişkisine dair düşüncelerinin ve yaklaşımlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması yönteminden yararlanılmıştır. Böylece tasavvufun terapötik etkisi nedeniyle psikoloji ile bütünleştirilebileceği ve modern insanın sorunlarının çözümünde tasavvuftan yararlanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, tasavvufun modern insana duygusal ve psikolojik destek sağlayabileceği hususları ortaya koyarak alana katkıda bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Benötesi Psikoloji, Tasavvufla İlişkilendirilen Psikoloji, Tasavvuf Temelli Başa Çıkma, Tasavvuf Erdemleri, Tasavvufta Dönüştürücü Uygulamalar.
Varoluşçu felsefenin Türkiye'ye girişi ve etkileri
Varoluşçuluk sınırları sıkı sıkıya belli bir felsefi kuram olmaktan ziyade felsefe tarihi içerisinde, farklı dönemlerde ve değişik filozoflar tarafından işlenmiş ve sergilenmiş bir tutumdur. Bu tutum insanı sahip olduğu ilişkiler ağı içerisinde anlamaya ve anlamlandırmaya çalışır. İnsan Sartre'ın tabiri ile "ne ise o olan bir varlık değil, ne değilse o olan bir varlıktır". Bunun anlamı onun daima bütün tanımlamalar ve indirgemelerden daha fazla bir varlık olmasıdır. İnsan özgürlüğü insanın kendi gayreti ile ilgilidir. İnsan bir proje varlıktır ve onu gerçekleştirecek olan yine kendisidir. Bu tezde üzerinde durulan ana konu, varoluşçuluğun Türkiye'de alımlama sürecidir. Varoluşçuluğun temel kavramları çerçevesinde, insan varlığını sorgulayan filozoflar tarafından ortaya konan düşüncelere yer verilen çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, varoluş ve varoluşçuluk kavramlarının tanımları ile varoluşçuluğun literatürde nasıl algılandığı incelenmiştir. Bugünkü bütünlüğüne kavuşma sürecinin anlaşılabilmesi için, varoluşçuluğun tarihsel kökleri Doğu ve Batı kültürleri çerçevesinde ele alınmıştır. Teist ve Ateist varoluşçu filozofların insanın yaşamdaki seçimleri, kim olduğu, ne olmaya çalıştığı, kendini gerçekleştirmesi gibi konuları nasıl ele aldıklarını incelenmiştir. İkinci bölümde varoluşçuluğun Türkiye'ye girdiği dönem ve koşullar incelenmiştir. Varoluşçuluğun algılanması ve temel eserlerin çeviri süreci anlatılmıştır. Varoluşçuluk konusunda akademik alanda çalışmaları bulunan çok sayıda kıymetli hoca bulunmakla beraber geniş kapsamlı çalışmaları ve bakış açısı nedeni ile seçilmiş olan Prof. Dr. Kenan Gürsoy ayrı bir başlık altında incelenmiştir. Varoluşçuluğun Türkiye'ye girişi ise Hilmi Ziya Ülken örneği üzerinden incelenmiştir. Üçüncü bölümde, varoluşçuluğun Türkiye'ye etkileri edebiyat, sinema ve sanat çerçevesinde ortaya konmaya çalışılmıştır. Edebiyat alanında Bilge Karasu örnek isim seçilerek, Karasu'nun varoluşçulukla ilgili eserleri çerçevesinde varoluşçu edebiyat incelenmiştir. Ülkemizde, varoluşçuluğun bugün hangi konumda bulunduğu ifade edilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde, varoluşçuluğun ufku anlatılacak, akademik alanda varoluşçulukla uğraşmış akademisyenlerin ilgili eserlerine yer verilmiştir.
Varoluşsal suçluluk açısından Cumhuriyet Dönemi Türk romanı
Bu çalışma; Cumhuriyet'ten bugüne Türk romanında varoluşsal suçluluk kavramını tespit etmek amacı ile hazırlanmıştır. Bu bağlamda dönem içerisinde yayınlanan romanların okura verdiği felsefî açılımların açığa çıkarılabilmesi için roman incelemesi yapılmıştır. Romanlar edebiyatın estetik yönünü gösteren en geniş alandır. Romanlarda yer alan birçok karakter okura değişik insan panoraması sunar. Bu karakterler, romanın imkân verdiği geniş zaman anlayışı ile varoluşlarını oluştururken bir taraftan da bu dönüm noktalarına okuru şahit tutarlar. Okurun şahitlik ettiği bu varolma eyleminde roman karakterinin kendi ile yaptığı savaşı doğru okumak ve yorumlamak metnin anlam alanını genişletecektir. Modern romanın Türk edebî geleneğinde yer edinmesi ve onunla eş zamanda değişen siyasî ve sosyal şartlar toplumu, toplumun bir parçası olarak dolayısı ile yazarı ve elbette ki onun kaleminden kurgu dünyaya doğan roman karakterlerini etkilemiştir. Bu karakterlerin varolma süreçleri ve bu süreçte kendi olamamaktan kaynaklı varoluşsal suçluluk durumları felsefenin araştırmacıya verdiği imkânlar ile metin merkezli olarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı, Türk Romanı, Modern Roman, Varoluşsal Suçluluk, Metin İncelemesinde Varoluşsal Çözümlem
Sinema ve varoluşçuluk
DOKTORA TEZ ÖZÜ SİNEMA VE VAROLUŞÇULUK Hakan SAVAŞ Sinema-TV Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 2001 Danışman: Prof. Dr. Naci GÜÇHAN Uygarlık tarihinin her döneminde, her çağda felsefe ile sanat arasında bir bağ kurmak olanaklıdır. Bu bağ kimi zaman çok güçlü, kimi zaman da çok zayıf olabilir. Ancak sanat tarihinin gösterdiği son derece açık bir gerçek varsa, o da, sanatın ancak ve ancak düşünce-yoğun ortamlarda gelişip serpilebildiği, düşüncenin yoksullaştığı dönemlerde ise sanatın da gücünü yitirdiğidir. Felsefe ile sanat arasındaki bağın niteliğini belirleyen ise, öncelikli sorunun "insan"olmasıdır. Başka bir deyişle, insan ne zaman öncelikli sorun haline gelirse o zaman felsefe ile sanat arasındaki bağ da güçlenir, sıkılaşır. Çünkü insanı anlamak, insanla birlikte yaşamı anlayıp yorumlamaya çalışmak sorun olduğunda, sanat ve felsefe bir ortak paydada buluşmuş demektir. Bu açıdan bakıldığında, 20. Yüzyılın ayırt edici özelliklerinden biri de, bu yüzyılın felsefesi ile sanatı arasındaki güçlü işbirliğidir ki, bu işbirliğinde, çağdaş bir felsefe olarak varoluşçuluğun da önemli bir payı vardır. Varoluşçu felsefeyi dar anlamıyla yalnızca felsefenin sınırlan içinde kalmaktan çıkartarak sanatla buluşturanın ise "insanın kendini arayışı" olduğu söylenebilir. Sinema sanatı ile varoluşçuluğu bir yerde buluşturan da aynı arayış, aynı uğraştır. Çağdaş insanın kendini arayışının izini, -yaşamın ve insanın bütünlüğünü hiç gözden yitirmeksizin- felsefede ve sinemada sürmek, varoluşçuluk ile sinema arasındaki ilişkinin boyutlarım açığa çıkartmak bu araştırmanın konusu olmakla birlikte, asıl amaçlananın sinemaya felsefe ile bakmak, felsefi bakışı film çözümlemesi ve eleştirisine taşımak olduğu söylenebilir. Başka bir deyişle, "Sinema ve Varoluşçuluk" başlığım taşıyan bu çalışmadan beklenen, felsefe ile sinema arasında kurulacak bağda bir ilmek atabilmek ve felsefi bakışın sinema sanatını değerlendirme yönünde sağlayabileceği olanaklardan hiç olmazsa bir bölüğünü tanıtarak, ömeklendirebilmektir.
Ontolojik açıdan soyut sanatın gelişimi
Sanat, tarih boyunca oluştuğu dönemin izlerini taşımış, gelişimini bu bağlamda sürdürmüştür. Her sanat eseri gibi her sanatsal anlayış da içinde yeni bir varlık niteliği taşır. Bu durum sanatın varlık felsefesiyle olan ilişkisini güçlendirmiş ve onu ontolojik bir problem olarak ele almayı mümkün kılmıştır. On dokuzuncu yüzyılın çalkantılı süreci, modern sanat anlayışının aykırı karakterini ve modern sanatın en aşırı akımı olan soyut sanatı oluşturmuştur. Soyut sanatın, geleneksel formların dışına çıkarak resim anlayışına radikal değişim getirmesi, bu akımın anlaşılması zor ve anlamsız görülmesine neden olmuştur. Fakat soyut sanatın getirdiği bu değişim, onu ontolojik açıdan zenginleştirmiş ve felsefi desteği onun görünüş olarak da anlam bulmasını sağlamıştır. Ontolojik açıdan soyut sanatın araştırılması, sanat eserlerine yeni bir bakış açısı getirmiştir. Bu araştırma ile soyut sanatın tarihsel süreci incelenmiş, varlık felsefesiyle ilişkilendirilip modern dönemin dinamikleri üzerinde durulmuştur. Estetik algısının zamanla değişimiyle, zamandan bağımsız olan sanat eserinin hakikati üzerinde fenomenolojik inceleme yapılmıştır. Modern dönemin değişken dinamikleri üzerinde soyut sanatın, felsefi fikirler ışığındaki yolculuğunu anlamak, günümüz sanatının fikirlerini anlamanın da yolunu açmak adına önem taşır. Anahtar Kelimeler: Estetik, Fenomenoloji, Hakikat, Ontoloji, Soyut Sanat
The concept of Koinonia (Being-with-one-another) and the nature (Whatness) of the political activity: Aristotle, Heidegger and Arendt
This thesis aims to point out the significance and the whatness of the political activity based on the basic being determinations and the peculiar being possibilities of the human. I defend three main arguments based on the standpoints of Aristotle, Martin Heidegger and Hannah Arendt. Firstly, I defend that political activity is one of the few human activities through which the peculiar possibilities of human beings as being human are revealed and actualized. Accordingly it has a great importance for human life since it has the character of disclosing what is human. Secondly, I defend that the disclosing character of political activity comes from the koinonia (being-with-one-another) of human beings. Political activity directly refers to being and living among other human beings. It is the activity that requires necessarily the presence of others. In this sense, the whatness of the political activity is the human koinonia itself. Thirdly, Aristotle's whole inquiry of politics is an inquiry of the human koinonia and the communal activities (koinonein) that constitute that koinonia, through which what is peculiar to the human being is revealed and actualized. In this sense, the subject of his research is not a human but the human within its being-with-one-another. So, in the foundation of his political inquiry lies the concept of koinonia finding its root in his determination of human beings as zoon politikon, animal meant for the polis (city).
Mavera şairlerinin şiirlerinde varoluşçu başkaldırı biçimleri
1976-1990 yılları arasında varlık gösteren Mavera dergisi, bünyesinde Türk edebiyatı için önem arz eden isimleri barındırır. Bu çalışmada, "Mavera'nın beş şairi" olarak belirlenen isimlerin şiirlerindeki "varoluşçu başkaldırı"nın izleri sürülmüştür. Hareket noktası olarak varoluş felsefesi seçilmiştir. Teist bir filozof olarak, Cahit Zarifoğlu'nda bıraktığı tesir sebebiyle Søren Kierkegaard üzerinde bilhassa durulmuştur. Albert Camus'nün "başkaldırı felsefesi" açıklanarak onun, Mavera şairlerinde rastladığımız, "tarihsel başkaldırı" kavramından istifade edilmiştir. Sanayileşme ile birlikte gelen modernliğin kent hayatı üzerindeki etkisine ve şairlerin bu duruma karşı "bunaltı" içerisinde oluşan başkaldırısına değinilmiştir.
Gabriel Marcel'in varoluşçuluğunda dini tecrübe
Gabriel Marcel'in Varoluşçuluğunda Dini Tecrübe adlı bu çalışma, Gabriel Marcel'in kendine has bir üslup içinde geliştirdiği varoluşçu felsefesini, dini tecrübe anlayışı bağlamında inceler ve açıklar.Tez üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, Gabriel Marcel'in felsefesinin daha iyi anlaşılması açısından, onun varoluşçu felsefe içindeki konumu ve fikirlerinin oluşumunda varoluşçu filozoflarla etkileşimi ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca yine birinci bölüm içinde Gabriel Marcel'in felsefesinin oluşumunda büyük önem arz eden hayatı ve onun ?somut felsefe? olarak nitelendirdiği düşünce sisteminin temel kavramları ele alınmıştır.Araştırmanın ikinci bölümünde tecrübe ve dini tecrübe kavramları ve dini ve mistik tecrübe ile din felsefesi bağlamında dini tecrübe yaklaşımları incelenmiş ve bilhassa delilliği ve imkânı açısından ele alınmıştır.Çalışmanın ana noktasını oluşturan üçüncü bölümde ise, birinci ve ikinci bölümler ışığında, Gabriel Marcel'in dini tecrübeye ilişkin görüşleri ortaya çıkarılarak, incelenmiş ve açıklanmıştır.Anahtar Kelimeler: Gabriel Marcel, Varoluşçuluk, Dini Tecrübe, Mutlak Sen, Özneler Arası İlişki, Katılım, Sır.
Franz Kafka'nın ve Yusuf Atılgan'ın romanlarının varoluşçuluk temelinde karşılaştırılması
Bu çalışmanın amacı, Alman edebiyatından Çek asıllı yazar Franz Kafka'nın ?Değişim? ve ?Dava? adlı eserleri ile Türk edebiyatından Yusuf Atılgan'ın ?Aylak Adam? ve ?Anayurt Oteli? adlı eserlerindeki varoluşçu unsurları incelemek, her iki yazarın yaşamları ve edebi şahsiyetleri de dikkate alınarak karşılaştırmalı bir değerlendirme yapmaktır.Varoluşçuluk; yalnızlık, yabancılaşma, bunaltı, saçma, umut/umutsuzluk gibi insanın varolma sorununa ilişkin temaları barındıran bir düşünüş tarzıdır. Bu düşünüşün sistemli bir yapısı olmasa da; öncülerinin düşünceleri ele alındığında bazı ortak ilkelerin bulunduğu söylenebilir. Bireysel ahlak, özgür seçim, iç daralması, otantik varoluş hali gibi ortak kavramların bireyin öznelliğine vurgu yaptığı görülmektedir.20. yüzyılın sıradışı yazarlarından biri olan Franz Kafka, varoluşçu temaları genellikle modernliğin sunumu dâhilinde işlemiştir. Onun kendine has anlatım ve işleyiş tarzı ?Kafkaesk? olarak adlandırılmıştır. Kafka, bu yapı içinde bireyin varoluş sorunlarını bürokrasi ve hiyerarşi gibi olgularla bütünleştirmiştir.Türk Edebiyatının 1950 kuşağı içinde önemli bir yeri olan Yusuf Atılgan'ın romanlarında da varoluşçu felsefenin izleri görülmektedir. Dış dünyanın gerçekliğini, bireyin psikolojik boyutunun dehlizlerinde ironiyle buluşturan Atılgan; varoluşçu temaları ele alması yönünden Kafka ile benzerlik göstermektedir.Alman edebiyatından çek asıllı Franz Kafka ile Türk edebiyatından Yusuf Atılgan'ın incelenen romanlarındaki ortak yönler; Yusuf Atılgan'ın Kafka'dan etkilenmiş olabileceğini gösterdiği gibi, iki ayrı yaşantının ve farklı iki kültürün iki yazarının insanın varolma/varoluş sorunlarını ele alış biçimindeki ortaklıklara da işaret etmektedir. Modernist edebiyatın iki ayrı yazarı olan Kafka'nın ve Yusuf Atılgan'ın varoluşçuluk akımından izler taşıyan eserlerindeki benzerlikler ve farklılıklar hem bireyin hem de bir sanat kolu olarak edebiyatın yerel ve evrensel yanlarını ortaya koymaktadır.
Manevi danışmanlığın felsefi temelleri
Bu çalışmanın temel amacı, manevi danışmanlığın felsefi temellerini araştırmak ve bu doğrultuda felsefi kaynaklara bağlı bakış açısının manevi danışmanlık alanına sağlayacağı katkıları incelemektir. Bu bağlamda çalışmada, pratik felsefi geleneğin temeline inilerek felsefenin ruhun bakımı için gerekli görüldüğünün ve maneviyatı yadsımayıp aksine kucaklayan bir düşünme etkinliği olarak yürütüldüğünün altı çizilmiştir. Antik Yunan felsefesinin ve İslam ahlak metafiziğinin yol gösterici ve mutluluk verici boyutuyla ele alındığı çalışmada, modern manevi danışmanlık uygulamalarına teorik temel sağlayacak felsefi öğretiler ve temalar üzerinde durulmuştur. Manevi danışmanlıkta felsefi düşünmenin değerinin, modern bireyin belirsizliklerinin ve maneviyat arayışının, felsefenin din ve maneviyatla olan ilişkisinin tartışıldığı bu çalışmada, din felsefesinin temel problemlerinden olan kötülük problemi, danışanın aşkın varlıkla ilişkisi bağlamında incelenmiştir. Türkiye'de manevi danışmanlık alanına felsefi bir perspektiften bakan ilk çalışma olan bu araştırmada sonuç olarak; (i) manevi danışmanlık ve rehberliğin felsefi temellerinin olduğu; (ii) manevi danışmanlık hizmeti veren manevi danışmanların, gerek danışmanlığın amaçlarına ulaşmalarında gerekse kullandıkları teknikler açısından felsefi birikimden yararlanabilecekleri; (iii) manevi danışmanlık alanında, manevi danışman ve danışan arasında gerçek bir terapötik anlamanın sağlanıp sağlanamayacağının sorgulanabilmesi ve bu terapötik anlamanın ve yorumlamanın gerçekleşebilmesi için gerekli görülen teknikler açısından felsefi kaynaklardan yararlanılabileceği saptanmıştır.
Simone De Beauvoir ve Martın Heidegger felsefesinde mıtsein kavramı
Kadının varoluşunu gerçekleştirmesi ve bu varoluş içerisinde kendi benliğini bulması zorlu bir süreçtir. Simone De Beauvoir, kadının kendi varoluşunun farkında olması, kendi benliğini bulabilmesi adına Le Deuxième Sexe (İkinci Cinsiyet) kitabında bir yol göstermiştir. Bireyin varoluşunun meydana gelmesinde tarihsel süreç içerisinde cinsiyetler arasında bir ayrıma gidilmiş ve kadının varlığı, erkeğin varlığının yanında mutlak başka olarak görülmüştür. Beauvoir, kadınların nesne haline getirilmesinin ve ikinci bir konuma yerleştirilmesinin nedenlerini sözü geçen eserinde ortaya koymuştur. Beauvoir, insan olarak birlikte varolmayı öğrenmek gerektiğini kitabının giriş kısmında amacı olarak belirtmiştir. Beauvoir, kadınların durumlarını incelerken, Hegel'in efendi-köle diyalektiğini ve Martin Heidegger'in mitsein kavramını incelemesine dâhil etmiştir. Beauvoir'ın mitsein kavramına yönelik çalışmanın içeriği mitsein ve efendi-köle diyalektiğinin birlikte gerilim yaratmadan nasıl olabileceğine ilişkindir. Heidegger, mitsein'ın Dasein'ın özüne ait olduğuna Sein und Zeit (Being and Time) (Varlık ve Zaman) eserinde yer vermiştir. Varlık ve Zaman'da varlığın unutulmuş olması ve varolmanın ne anlama geldiği üzerine irdeleme yapan Heidegger, Dasein'ın varoluşu üzerinden ontolojik bir çalışma yapmıştır. Heidegger de Beauvoir da mitsein kavramını varoluş felsefeleri temelinde kullanmıştır. Bu çalışmada hedeflenen her iki filozofun felsefelerindeki önemli kavramlar (başkaları, aşkınlık, içkinlik) ele alınarak varoluşçu düşünceleri çerçevesinde mitsein kavramının önemini açığa çıkarmak ve mitsein kavramının temelinde iki filozof arasında bir sentez oluşturmaktır. Anahtar Kelimeler: Beauvoir, Heidegger, mitsein, başka, das Man, varoluşçuluk, benlik.