Max Weber'in sosyal bilim anlayışında normatif ilgiler ile mantıksal/metodolojik kabuller arasındaki kavramsal ve kurumsal ilişki

Sosyal bilimler empirik bilgi üretmeyi hedeflese de onların ilgilerinin normatif uzantıları vardır. Kendi pratiklerinin normatif koşullarının farkında olduklarında eleştirel görünüm kazanırken, bu koşullar örtük kaldığında ekonomik ya da politik çıkarların araçları hâline gelirler. Bu çalışmada Max Weber'in metodoloji metinlerinde sergilenen sosyal bilim anlayışında sosyal bilimlerin mantıksal ve metodolojik ilkelerindeki normatif unsurları ortaya koyacağız. Weber'in sosyal bilim anlayışının genel çerçevesi değer-bağımsızlığıyla çizildiği için öncelikle bilim ile değerler arasındaki ilişkinin pratik yapısına odaklanacağız. Ardından, sosyal bilimlerin mantıksal koşulu olan değer-ilişkisinde ve metodolojik aracı olan ideal-tiplerde değerlerin rolünü inceleyeceğiz. Son olarak, Weber'in politik etiğinde resmedilen ideal politikacının habitusunda bilimsel "düşünme biçimleri"nin yerini göstereceğiz. Böylece sosyal bilimler pratiğinde, mantığı ve metodolojisinde ve politik etikte bilim ile değerlerin, ayrı alanlar olmasına rağmen, nasıl bir işbirliği içinde olduğunu ortaya çıkaracağız. Ayrıca, Weber'in düşüncesinin farklı düzlemlerinde yer alan bu ilişki Almanya'nın toplumsal ve akademik gelişmelerince koşullandırılır. Bu yüzden her bölümde 19. yüzyıl sonlarında Almanya'nın toplumsal farklılaşma ve akademik uzmanlaşma koşullarının Weber'in önüne koyduğu sorunlar matrisini betimleyeceğiz. Böylece hem teori düzleminde hem kurumsal bağlamda Weber'in sosyal bilim anlayışındaki normatif ilgilerle mantıksal/metodolojik kabuller arasındaki ilişkinin yapısını ortaya koyacağız.