Meme kanseri hastalarında kemoterapiye bağlı tat alma değişikliklerinin ve diyet kalitesinin değerlendirilmesi

Meme kanseri, küresel olarak, kadınlarda en sık teşhis edilen kanser türüdür ve kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerinden biridir. Meme kanseri tedavisinde uygulanan kemoterapi sonucunda sıklıkla görülen yan etkilerden birisi olan tat alma duyusundaki değişiklikler, hastaların sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenmelerini engellemektedir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı, meme kanseri hastalarında kemoterapiye bağlı oluşan tat alma duyusundaki değişikliklerin ve hastaların diyet kalitelerinin değerlendirilmesidir. Çalışma, Ekim 2022 – Mart 2023 tarihleri arasında özel bir hastanenin tıbbi onkoloji kliniğine başvuran, erken veya lokal ileri evre meme kanseri tanısı alan, kemoterapi tedavisine henüz başlamamış 45 yetişkin kadın hasta üzerinde yürütülmüştür. İlk kemoterapi kürü öncesinde, hastalara anket formu uygulanmış̧; antropometrik ölçümleri ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kayıtları alınmış; Kemoterapiye Bağlı Tat Alma Değişikliği Ölçeği (K-TADÖ) uygulanmıştır. Hastalar 3. kemoterapi küründen 4-6 gün sonra kontrol testleri için hastaneye geldiklerinde antropometrik ölçümleri, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı ve K-TADÖ tekrarlanmıştır. Çalışma sonunda, hastaların ortalama yeterlilik oranı (MAR) ve besin ögesi yeterlilik oranı (NAR) skorlarında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). K-TADÖ alt boyutlarından "rahatsızlık", "fantoguzi ve paraguzi" ve "genel tat alma değişiklikleri" puanları ise anlamlı bir artış göstermiştir (p<0.001). Diyet kalitesi kötü ve orta olan hastaların, kemoterapiye bağlı "genel tat alma değişiklikleri"ni diyet kalitesi iyi olan hastalara göre daha fazla deneyimledikleri görülmüştür (p<0.05). Hastaların, diyetlerinde MAR skorundaki 1 puanlık artışın "temel tatlarda azalma" farkında 0.341 puanlık azalma sağladığı belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, meme kanserli hastalara özel beslenme programlarının oluşturulması; hastaların tedavi süresince diyet kalitelerindeki kötüleşmenin önüne geçebilecek ve tat alma duyusu değişikliklerinin azaltılmasına katkıda bulunabilecektir.