Metotreksat (MTX) ile indüklenen karaciğer hasarında s-adenozil metionin (SAM) etkinliğinin araştırılması

Kronik hastalıkların patogenezinde metilasyon düzeylerinin nasıl değiştiği her geçen gün önem kazanmaktadır. Bu araştırmada, metotreksat aracılığı ile karaciğer hasarı yaratılan hayvan modellerinde S-Adenozil metionin takviyesinin karaciğer histolojisi ve oksidatif stres belirteçleri üzerindeki etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma toplam 15 erkek rat üzerinde yürütülmüş hayvan deneyidir. Ratlar her grupta 5 adet olmak üzere kontrol, MTX ve MTX+SAM olarak adlandırılan 3 gruba ayrılmıştır. Çalışma başlangıcında MTX+SAM grubuna 7 gün boyunca 50 mg/kg S-Adenozil metionin proflaktik olarak verilmiştir. Çalışmanın 8. Gününde MTX+SAM grubu ve MTX grubuna 20 mg/kg dozunda metotreksat intraperitonel yoldan verilerek modelleme yapılmıştır. Dokuzuncu ve 22. günler arasında MTX+SAM grubuna günde bir defa oral yoldan 50 mg/kg SAM verilirken, MTX grubuna günde bir defa oral yoldan serum fizyolojik verilmiş, 23. günde çalışma tamamlanmıştır. Çalışma bulgularına göre MTX+SAM grubunda MTX grubuna kıyasla ALT değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı derecede azalma (p<0,05) saptanırken; BUN ve kreatin değerlerinde bir değişim saptanmamıştır (p˃0,05). Serum ve karaciğer dokusu üzerinde yapılan MDA tayininde MTX+SAM grubunda diğer gruplara kıyasla anlamlı azalma (p<0,05) olduğu belirlenmiştir. Histolojik incelemeler sonucunda MTX+SAM grubu karaciğer histolojisinde iyileşme, fibroz skorlarında anlamlı düşüş (p<0,01) saptanmıştır. Böbrek histolojisi üzerinde gruplar arasında bir farklılık görülmemiştir. Çalışma sonucunda SAM takviyesinin karaciğer fonksiyonları ve histolojisi üzerinde pozitif etkinliğe sahip olduğu, böbrek fonksiyonları açısından bir farklılık yaratmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İleride SAM takviyesinin etki ettiği metabolik yolakların detaylı incelendiği uzun dönem insan ve hayvan çalışmalarının yapılması önerilmektedir.